Ali Nutki Dede Efendi

Ali Nutki Dede Efendi,(1762-1804)-Ünlü bestekar. Yenikapı Mevlevihanesi civarında bir evde doğdu. Babası, bu mevlevihanenin şeyhi Kütahyalı Ebubekir Efendi’dir. Annesi, ünlü Nayi Osman Efendi’nin kızıdır. Çok küçük yaşta oldukça iyi dinî eğitim gördü. Devrin ünlü hocalarından dersler aldı.

Özellikle Ahmed Salih Dede, onunla çok yakından ilgilendi. Henüz 14 yaşında iken Yenikapı dergâhına şeyh oldu (1775).

Büyük şair Şeyh Galib onu çok beğenirdi. Adeta Ah Nutkî Dede’ye hayrandı. Onun için şu aşağıdaki övgü dolu mısraları yazmaktan kendini alamamıştı:

“Dedem kim Hazret-i Sayyid Alidir,Keramet vech-ipâkinde celidir Odur seccade-i mânâda el’an Sezadır rütbe-i irşade el’an”

Dinî musikide büyük bir üstad olan Ali Nutkî Dede, birçok talebeler yetiştirdi. Bunların arasında Hamâmîzâde İsmail Dede de bulunmaktadır. Ah Nutkî Dede, İsmail Dede’de büyük yetenekler keşfetmişti. Onun yetişmesi için âdetâ üzerine titredi.

Hatta ölümünden evvel Şevk-i Tarâb makamında bir Ayin-i Şerifi bestelemiş, dinî musikinin ölmez eserlerinden sayılan bu nefis beste ilk defa olarak Yenikapı Mevlevihanesi’nde 1804’de (19 Rebiül-âhir 1219) okunmuştu. Şeyh Efendi, bu bestesini çok sevdiği talebesi Hamamizade İsmail Dede’ye ithaf etmiştir. Dergâhın mecmuâsındaki kayda göre bu bestede “Derviş İsmail” notu vardır.

Ali Nutki Dede, şiirlerinde “Nutki” mahlâsını kullanırdı. “Defter-i Dervişân” adlı bir mecmuası vardır. Ölümünden sonra bu mecmûayı kardeşi Abdülbaki Nasir Dede devam ettirmiştir. Bu dergi Mevlevîlik ve Musiki konularını işleyen önemli bir eserdir. Ah Nutkî Dede’nin eserlerinin çoğu günümüze kadar ulaşamamıştır.

Bilinen Şevk-i Tarâb makamındaki Mevlevi âyîni çok güzeldir. Musiki bilgisi yanısıra Ali Nutkî Dede iyi bir hattattı.

Kaynak

((Sadettin N.Ergun “Türk Musiki Antolojisi” C.I. (İstanbul 1943), “Yılmaz Öztuna,” “Türk Musiki Ansiklopedisi, (İstanbul 1969)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir