Amcabey Gazetesi

Amcabey Gazetesi Karikatürist Cemal Nadir Güler’in kurmuş olduğu haftalık siyasi mizah gazetesidir. İlk sayısı 5 Aralık 1942 tarihinde Cumartesi günü çıktı. Fiatı 7,5 kuruş, boyutu 31X46 cm. idi. 4 sahifelik ve iki renkli olarak cumartesi günleri yayınlanıyordu.

Gazetenin imtiyaz sahibi Şevket Rado, yayın müdürü Rıza Yücel oldu. Gazetenin başlığı el yazısı halinde bulunan Amcabey yazısındaki A harfinin solunda Amcabey resmi vardır. İdarehanesi Cağaloğlu yokuşundaki Acımusluk (Şimdi Cemal Nadir) Sokağı ’nda 15 numaralı binada idi.

Gazetenin ilk sayfasında “Dev Aynası” başlıklı sütunda Bacak adlı yazı, başlık altında Necmeddin Sadak’ın dergiyi ve Amcabey’i tanıtan “Yola Çıkarken” adlı yazısı, ortada Cemal Nadir’in karikatürü (Kemancı-Ne emrediyorsunuz bayım, Çalalım, Vurguncu-Bana noldu da ben bilmem…) Sağda Olağan işler adlı sütunda paydos borusu ve frenlere dikkat yazıları bulunuyordu.

1943 yılındaki sayılarda ise, ön kapakta Cemal Nadir’in renkli bir karikatürü, sol başta Dev Aynası sütununda başyazı, alt kısımda Cemal Nadir’in 5 karikatürlü ve yazılı fıkrası; iç sayfalarda Bacanak, Patavatsız ve Sağdıç gibi takma adlarla yazılmış mizahi makaleler ve hikayeler, Cemal Nadir’in bir çok karikatürü, Semih Balcıoğlu, Selma Emiroğlu’nun karikatürü, Sermet Muhtar Alus’un mizahi romanları (Şahende Hala, Banker Arif gibi), Ahmed Kudsi Tecer’in ve Mehmed Müflis İçer in mizahi şiirleri; son sayfada karikatür, bulmaca, fıkra müsabakası ve anket gibi yazılar yer almıştı.

24 Temmuz 1943 tarihinde çıkan 34 üncü sayısından itibaren gazete, 23X31 cm. boyutunda 8 sayfalı olarak üç renkli bir on kapak içinde çıkmaya başladı. İmtiyaz sahibi de Sermet Muhtar Alus olmuştu. II. Dünya Savaşı’nın yüklediği masraflar ve Cemal Nadir’in tekrarlayan rahatsızlığı sebebiyle gazetenin ömrü kısa sürdü. 25 Mart 1944 Cumartesi günü çıkan 69 ncu sayı gazetenin son sayısı oldu.

Gazeteye adını verdiren Amcabey tipini Cemal Nadir, ilk defa 17 Ağustos 1929 tarihli Akşam gazetesinde yayınlamıştı. Cemal Nadir karikatürde genellikle siyasi veya sosyal bir olay için Amcabey’i konuşturarak nükteleriyle işi tatlıya bağlardı.

Cemal Nadir, kısa meslek hayatında gençlere çok önem verdi. Bunlardan Selma Emiroğlu ile Semih Balcıoğlu, Cemal Nadir’in iki önemli eseridir.

Amcabey gazetesinin cilt:I, sayı: 22, 1 Mayıs 1943, Cumartesi sayısında “Dev Aynası” adlı sütunda “Zorla güzellik olur mu?” adlı mizahi makale şöyledir.

Biz, olur! diyoruz, çünkü ortalığı birbirine katan şu harp felaketi dünyayı zorla güzelleştirmek içindir!…
Kadın eşyasına dair ne icat edildiyse zorla güzellik fikrinden doğmuştur!..
Kurt yeniği çamlarına rağmen adaları güzelleştirme cemiyetinin kuruluşundaki hikmet zorla güzelliktir!..
Hamur veya eksik ekmek çıkardı diye fırın kapatmaktaki sebep zorla güzelliktir!..
Asfalt üstünden atların, eşeklerin arabaların geçmesini yasak etmek zorla güzellik içindir!..
Tramvayların kapılarını kilitleyip yolcuları istasyondan istasyona indirip bindirmek zorla güzellik ülküsüne hizmet içindir!..

Yeşilaycıları içki ile mücadeleye sevkeden zorla güzelliktir!..

Hele İstanbul Valiliğinin çiçek aşısı olmayanlara yazdığı açık ihtar “Zorla güzellik’in en son örneğidir. Ancak bu ihtar, yani “Vatandaş çiçek aşısı ol!.. Olmazsan şöyle olursun böyle olursun!.. Hiç değilse ekmek karneni alamaz, aç kalırsın…” gibi korkutmalar, zorla güzellik fikrine ne derece hizmet eder, merak ediyoruz.
Bizce, böyle bir zora hiç lüzum kalmazdı, eğer hastalığın adı “çiçek” gibi latif ve zarif bir isimle adlandırılmamış olsaydı.

Bu bakımdan yapılacak ilk iş ona korkunç tarifler eklemek değil, hastalığı Dil Kurumu’na havale edip ona korkunç, dehşetli bir isim koydurmaktır!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir