Arif Paşa Kimdir

Arif Paşa Kimdir  (1807-1865)- Asker ve ressam. İstanbul’da Fatih’te doğdu. Kapı Çuhadarı İrfanzade İsmail Efendi’nin oğludur. Fatih Medresesinde bir kaç yıl okudu. 1822 yılında Defterdarlık kalemine girdi. Sonra askerliği heves edip Yeniçeri Ocağı’nın Acemioğlanlar sınıfına yazıldı. 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması ile Asakir-i Mansure ye, kuruluşunun yedinci günü, katip olarak girdi.

Eğriboz ve Atina’ya gönderildi. İki yıl sonra İstanbul’a dönüp Piyade sınıfına geçti. Başçavuşluğa yükseldi. Dört ay içinde teğmen oldu. Sadrazam Mehmed Reşid Paşa ile Makedonya’daki karışıklıkları tahkik etmek üzere Üsküp ve Kosova’ya gitti. Teğmen Arif, Mısır ordusunun devlete karşı gelmesi üzerine Suriye’de görevlendirildi. Humus’ta yüzbaşı oldu, yararlılıklar gösterdi.

1839 yılında Nizip yenilgisi üzerine ordu bünyesini Bolu, İzmit ve Edirne’de düzenlemeyle görevlendirildi. Binbaşı olunca Şumnu ve İzmit’te görev aldı. Edirne’de Alay Emini oldu. Fatih Camii yanında bulunan karakol (Şimdi askerlik şubesi) binasının açılış töreninde bulunan padişah tarafından Nizip yenilgisinin sebeplerini araştırmakla görevlendirildi ve rütbesi yarbaylığa yükseltildi. Albay olunca Alay Komutanlığı, İstanbul Eminliği (Merkez Komutanlığı) yaptı.

Edirne Kışlası’nın tamirini yönetti ve Edirne’deki Çankırı Redif Alayı Komutanlığına getirildi. Makedonya ayaklanmasını tetkik için Manastır’a gönderildi. Bir çok görevlerden sonra Davud Paşa Kışlası tamiri görevi kendisine verildi. 1845 yılında general oldu. Korgeneral iken İstanbul Ordusu komutan vekili, 1851 yılın da Zabtiye Nazırı, 1853 yılında Şam Valisi, Arabistan Ordusu Komutam ve müşir oldu. Erlikten Müşirliğe kadar yükselmiş nadir kişilerdendir. 1861 yılında Silistre valisi oldu. 1865 yılında 58 yaşında iken vefat etti.

Yeniçeri kıyafetlerini ve diğer görevlilere ait bilgileri gösteren “Mecmua-yı Tesavir-i Osmaniyye” adlı üç ciltlik eseri 1862 yılında basıldı. İlk cildi Türkçe olup Tasvir-i Efkar Matbaası’nda basıldı. Öteki iki cilt ise Fransızca olarak “Les Anciens Costumes de L’Empire Ottoman” adı ile Paris’te renkli olarak basıldı.

Bu eserin önsözünde, Vak’ayı Hayriye’den sonra Türk giyiniş şekillerindeki değişmeler sonucu çıkan yeni kıyafetler yüzünden daha eski kıyafetleri 25 yılda çizerek hazırladığını, Abdülmecid’e sunarak takdir aldığını, kitap olarak basılmasının Abdülaziz zamanında olduğunu belirtir. Kıyafet tablolarının bir kısmı karakalemle, bir kısmı renkli sulu veya yağlı boya yapılmıştır. Ahmed Fethi Paşa, Askeri Müze’nin kuruluşu sırasında arif Paşa’nın resimlerinden faydalandı.

Arif Paşa’nın hazırladığı LesAnciens Costumes de L’Empire Ottoman” adlı eseri, yalnız Askeri Müze’nin kuruluşu sırasında değil, kıyafetler konusunda araştırmalar yapan ilim adamlarına da ışık tutmaktadır.

Bugün Üniversite Kütüphanesi’nde, arif Paşa’nın eserinden üç cilt bulunmaktadır. Bunlar Fransızca olarak Paris’te basılmıştır.
Onun yaşadığı çağda Türkiye’de resim başlamış, minyatür artık tarihe karışmış bulunuyordu. Arif Paşa, yalnız, bizim ilk asker ressamımız değil, bizde modern resim çağım da açan bir kişidir. Çünkü onun resimlerinde iki boyuttan üç boyuta düz renklerden ışık ve gölgeye bir geçiş vardır.
Arif Paşa’nın belki de yurt içinde, Tuna boylarında, Adriyatik kıyılarında, Atina ve Arabistan’a kadar uzanan çalışmaları sırasında yapmış olduğu tabloları vardır. Fakat ne yazık ki bunların izine rastlayamıyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir