Ataullah Efendi Kimdir?

Ataullah Efendi Kimdir? Şanizade Mehmed (1771-1826)- Vakanüvis, hekim, kadı, yazar, hattat, müderris ve divan şairi. İstanbul’da doğdu. Medine kadısı Sadık’ın oğludur. Sülüs ve nesih yazı için hattat İsmail Zühdü’den icazet aldı. Ta’lik yazıyı ise Esad Yesari’den öğrendi. Süleymaniye Medresesi’nde tıp, Mühendishane’de matematik ve astronomi öğrenimi görerek 1785 yılında müderris oldu.

Devrinin en büyük hekimi olduğu halde Halet Efendi’nin II. Mahmud üzerindeki etkisi yüzünden Hekimbaşı olamadı. Ancak Eyüp Kadısı ve Mekke Mollası olabildi. 1819-1821 yılları arasında Vak’anüvislik yaptı. Vak’anüvislikten de azledilerek, Bektaşilik damgası ile, 1826 yılında sürgüne gönderildiği Tire’de 55 yaşında vefat etti. Mezarı Tire’de kışla yakınındaki mezarlıktadır. Arapça, Farsça, Latince ve Fransızca biliyordu.

Mezar taşında şu şiir yazılıdır

“Müyesser olmadı bana şehadet İlahi sen nasib eyle saadet Bulam ta ki Resulünden şefaat Şanizade Mehmed Ataullah Efendi ba emri ali Tire’ye me’mur iken merhum oldu. Sene 1242.”

Bir gazelinden örnek:

“Ya Rab, beni azade-i fikr-i dü cihan et Vareste-i kayd-i emel-i alemiyan et Hak-i reh-i uşşak kılup tıynet-i cismim Lütfün ile yekta güher-i aşkına kan et.”

Şanizade Ataullah Efendi Eserleri

1 .Tarih-i Şanizade (Mütercim Asım tarihinin devamı, (1807-1821) olayları, 4 cilt, 1874)
2-Kavaninu ‘l-Asakiri ‘l-Cikadiyye (1819)
3.Tanzim-i Piyadegan ve Süvariyan 4-Miyarü’l Etibba (Stoerk’ten çeviri 1819)
5.. Miratü’l-Ebdan fi Teşrihil- Azail İnsan (Anatomi kitabı, II. Mahmud’un emri ile resimli olarak 1819’da basılmış.)
6. Kavanin-i Cenrahin (1828. Mısır.) 7.Istılahat-ıEtıbba (Tıb terimleri)
8.Usul-i Hisap (Matematik.)
9.Usul-i Hendese (Geometri)
10. Divançe (El yazması.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir