Aziziye Tabyası,Tarihi,Önemi

Aziziye Tabyası 1877-1878 Türk-Rus savağında Erzurum’a hücum eden rus ordusuna karşı koyan tabya. Kars kapısının hemen kuzeydoğusundaki Topdağı platosu üzerindedir.

Erzurum XIX’. yüzyılda rus savaşları dolayısıyla çeşitli zamanlarda yapılan istihkâmlarla tahkim edilmişti. 1856 Paris antlaşmasından sonra bu bölgenin önemi artmış ve zamanın silâhlarına karşı yeni tabya usullerine göre savunulacak duruma getirilmesi gerekmişti.

Fosfor Mustafa Paşanın başkanlığındaki bir askeri komisyon, Kars, Ardahan, Erzurum ve dolaylarında, istihkâmlar yaptırılmasını ön görmüştü; aynı inşa faaliyetine sultan Abdülaziz zamanında da devam edilmiş ve Aziziye, Küçük Kiremittik, Ahali tabyaları yapılmıştır.

Askeri komisyonun tayin ettiği yerlerde inşa edilen tabyalar 1877-1878 Türk-Rus savaşında hizmete girdi. Aziziye tabyaları üç tabyadan ibaretti.

1877-1878 savaşında Aziziye tabyalarına kaymakam Bahri Bey kumanda ediyordu. Türk ordusu Deveboynu’nda Ruslara yenilince, düşmanın Erzurum’u sarma meyli artmış, hattâ rus başkumandanı şehrin teslim edilmesi teklifinde bulunmuştu.

27 Ekim gecesi sabaha yakın Topdağı’nın ilerisinde bulunan Aziziye tabyaları üzerine topçu ateşiyle başlayan rus hücumu gittikçe şiddetlendi.

Gece vakti Aziziye tabyalarına ait iki tabyanın Rusların eline geçtiği, üçüncüsünün de alınmak üzere olduğu haberi üzerine Erzurum halkı türk kuvvetlerinin hemen arkasından savaşa girdi, bozguna uğrayan rus kuvvetleri tabyaları boşaltarak geri çekildiler. Bu zafer Erzurum’un kurtulmasına sebep oldu.

1952’de tabya içine «Aziziye tabyası âbidesi» dikildi ye temsili mezar ve bronz levhalar ile türk kahramanlığı canlandırıldı. Âbide’nin sağ tarafındaki dört temsilî mezar üstüne sıra ile «asker, gençler, kızlar, ihtiyarlar» diye yazıldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir