Bala Tekkesi Çeşmesi

Bala Tekkesi Çeşmesi Silivrikapı semtinde, aynı adlı tekkenin yanındadır. Kitâbesi H. 1309/1891 tarihlidir.
Saçağa kadar mermer kaplı olan çeşmenin en üst kısmında yuvarlak bir güneş kursu şeklinde bir madalyon içinde Sultan II. Abdülhamid’in tuğrası vardır.

Tuğranın iki yanında, aşağıya doğru, iki stilize edilmiş yaprak motifi göze çarpmaktadır. Bu yaprak motiflerini istiridye kabuğu şeklinde çizilmiş stilize yaprak motifleri yanlarda takip etmektedir. Bütün bu tezyinât rokoko üslûba uygun bir şekildedir. Çeşmenin bir çok yerlerinde pembe ve beyaz mermer kakma taşlar birlikte kullanılmıştır. Çeşmenin dört ince zarif pâyesi olup, üzerlerinde küçük ve dorik üslûbda başlıkları vardır. Yarım yuvarlak iki sebil bu sütunlara dayanmaktadır.

Çeşmenin ayna taşı dalgalı şekilli kemerli olup, ortada istiridye kabuğu şekilli bir motif görülmektedir. Sebil parmaklıkları dökme demirdendir. Çeşmenin önündeki mermer tekne taşının dış yüzünde oval bir şekilde bir çiçek motifi bulunmaktadır. Tekne taşının iki yanında ise iki seki kısmı vardır.

Ortada hafif göbekli ve büyük yalaklı çeşmenin kitâbesi üsttedir. Saçak altında kuşak halinde bir sebilden diğerine kadar uzanan kitâbe celi sülüs ile yaldızlı olarak yazılmıştır. Kitabesi H. 1309/-1S91 tarihini taşır ve Üsküdarlı Hattat Ali Rıza Bey tarafından yazılmıştır.

Kitabeden de anlaşıldığı üzere çeşmenin bânisi şeyh Mehmed Sadeddin de Hacı Şeyh Ali efendilerdir.

Evvelce çeşmenin suyu Vidos civarındaki “Tavukçu Batağı” denilen membadan getirilirken şimdi terkos suyu bağlanmıştır.

Bu çeşmenin ve camiin karşısında bulunan okulun duvarına bitişik bir çeşme daha vardır ki, Abdülmecid’in kadını Perestu Kadın tarafından yaptırılmış olup, “Balâ Tekkesi Çeşmesi” diye de anılmaktadır. Suyu kesik olan bu güzel çeşme çok zarif mermer işçiliği ile yapılmıştır.

Ayna taşı kabartma motiflidir ve kitâbesi bir küre dilimi ortasına çok güzel bir şekilde yerleştirilmiş olup şöyledir:

“Cennetmekân firdevs aşiyân
Gazi Ebii ’l-fetih Sultan Mehmed Han hazretlerinin topçu başısı
bu makamın bâni-i
Evveli Bâli Süleyman Ağa
hazretlerinin ruh-ı kutsiyeleri İçün Perestu Kadın Efendinin
hayratıdır” 13Zilkade 1313/1895

Kitâbeçeşmenin Abdülmecid ’in altıncı kadını Perestü Hanım tarafından, Fatih Sultan Mehmed’inTopçubaşı Balâ Süleyman Ağa’nın ruhu için yaptırımış olduğunu gösteriyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir