Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi

Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi  ve ABİDESİ- Beşiktaş’ta, Beşiktaş Caddesi üzerinde ve iskelenin yanındaki meydandadır. Ünlü Türk Amirali tarafından 1541 yılında Mimar Sinan’a yaptırılmıştır. Sekizgen gövdeli, önünde revağı bulunan, üstü kubbeyle örtülü, yalın görünüşlü türbenin kapısı üstünde mermere kazılmış şu kitâbe bulunmaktadır:

“Hâzâ türbe-i fâtih-i Cezayir ve Tunus merhum gazi Kapdan Hayreddin Paşa rahmetu ’ilahi aleyh’ Sene H.948/1541”
Türbenin içinde üçü erkek biri kadına ait olmak üzere dört sanduka vardır. Sıra ile dizili sandukalardan İkincisi ve büyük olanı Barbaros’undur. Bu sandukanın başı ucunda 16 mısralık güzel bir tarih manzumesi vardır. Son iki mısraı şöyledir:
“Kesti zıddın kökünü zikm mücevher tarih et Nola Hayreddin bahr-i Lütf-ı Hakk’a alsa nâm Sene H. 948/1541”
Barbaros türbesinin kapısı ve sandukanın üzerindeki tarih ünlü denizcinin ölüm yılını değil, binanın yapılış tarihini göstermektedir. Barbaros’un ölümü 1546 yılıdır.

Türbe içindeki diğer sandukalardan sağdaki Cafer Reis’e, solundaki Hasan Paşa’ya ve karısına ait olduğu sanılmaktadır. Sicill-i Osmanî, türbenin yanındaki hazirede Barbaros’un torunlarının ve yakınlarının gömülü bulunduğunu ve bunların Mehmed, Hasan ve Ali paşalar olduğunu belirtmektedir. Fakat, ne kadar acıdır ki, buradaki çok değerli denizcilerden bir kısmının tarihî ve sanat değeri üstün mezar taşları yarım yüzyıl önce şuursuz baltaların kurbanı olmuş ve bir kısmı da yerlerinden sökülerek kaldırımcılara satılmıştır.

Türbenin sağında Barbaros’un yakınlarından H. 1312 yılında ölen Bâbıâli hülefasından Ahmed Reşid Efendi ile kardeşinin oğlu 1326’da ölen Ankara ve Konya illeri Kapı Kethüdası İbrahim Şahap Bey’in mezarları bulunmaktadır. Bunların sağında da Barbaros’un akrabasından birine ait olduğu sanılan kıymetli bit lâhit vardır.

Türbenin deniz tarafındaki meydanda ise Barbaros’un âbidesi vardır. Bu âbidenin açılma töreni 25 Mart 1944 tarihinde yapılmış ve törende

devrin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve İstanbul Valisi Lütfi Kırdar da hazır bulunmuşlardır.

Barbaros âbidesi ve heykelinin heykeltraşları Hadi Bara ve Zühdü Mürüdoğlu’dur.

Ünlü şair Midhar Cemal Kuntay, “Barbaros Heykeli Önünde’’’’ başlıklı şiirinde şöyle der:

Çizgi şeklinde ahp mermerin ölmez sesini,
Hem Sinan, hem de Süleymandı yapan türbesini
Aldı lâkin İnönü’nden Atatürk’ün elini,
Dikti neslim bugün âtiye onun. heykelini.
Yeniden gördüm asırlarda fetiher çağını Bir alev parçası halinde uzarn sancağını;
Yeniden atlarımın koştu Cezayirde izi;
Yeniden almışa döndüm o güzel Akdeniz’i…
Ey suyun halkalanan, dalgalanan binbir atı, Denizin dört asır evvelki gaza saltanatı,

Bakınız artık o dağdan azazap kaçtı yosun; Bakınız işte nihayet adı var Barbaros’un.

Varamaz âbideler lâkin onun maksadına, Mermerin hâresi, tuncun sesi azdır adına.

Onu haykırmak için bin bir ufuk aşmalıdır, Yeleler takmalıdır ses canavarlaşmalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir