Besim Atalay Kimdir?

Besim Atalay Kimdir? Ahmed Besim ATALAY (1882-1965)- Eğitimci Türk dil uzmanı, yazar. Uşak’ta doğdu. Rüştiye ve medrese eğitimini doğduğu yerde gördükten sonra İstanbul’da icazet aldı (1909).
Darü’lmuallimin’i bitirdi (1912). Çeşitli yerlerde öğretmenlik, okul müdürlüğü ve Milli Eğitim müdürlüğü yaptı (1912-1919) İçel’de Maarif Müdürü iken Silifke’de Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni kurarak Kuva-yı Milliye’ye katıldı. Milli Mücadele yıllarında faal rol oynadı.

İlk Büyük Millet Meclisi’nde Kütahya’yı temsil etti. Daha sonra da Aksaray ve Kütahya milletvekili olarak teşrii faaliyetini sürdürdü. Bu arada Dil Encümeni üyeliği ve Maarif Vekaleti Hars Müdürlüğü görevlerini yürüttü.

Kuruluşundan ölünceye kadar Türk Dil Kurumu’nda yönetim kurulu üyesi, saymanlık gibi görevler yaptı. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde ve Polis Enstitüsü’nde öğretim üyesi sıfatıyla Farsça dersler verdi (1937-1942). Eserlerinde “Türkçülük” görüşünü savundu. Dilimizin özleşmesi için faaliyet gösterdi. Dilcilik konusundan başka edebi konularda da kitaplar yayımladı.

Topladığı nadir yazma kitap, levha ve bazı aletleri Ankara Etnoğrafya Müzesi’ne, kütüphanesini de Milli Kütüphane’ye bağışlamıştır.
Eserleri; Maraş Tarihi ve Çoğrafyası (1920-1921), Bektaşilik ve Edebiyatı (1921-1922), Sakarya Destanı, (1921) Türk Zaferine Armağan-Hilafet Saltanat ve Cumhuriyet Hakkında (1923) Müslümanlara Öğütler (1923), Türk Büyükleri veya Türk Adları (1923), Baş Belaları (üç perdelik oyun, 1927), Türk Dil Kuralları, (1931), Cönk Birinci Defter (manzum küçük hikayeler, 1931) Onuncu Yıl Destanı (1933), Suna ile Çoban Hikayesi (1939), Türkçemizde menman(1940), Türk Dilinde Ekler ve Kökler Üzerine Bir Deneme (1942), Divanü Lügati’t-Türk (tercüme, tıpkı basım ve dizin, 5.C. 1939-43) Tanrı Kitabından Namaz Türeleri (1944), et-Tuhfetü’z-Zekiye ve fi’i Lügati’t Türkiye (Tercüme, tıpkı basım ve dizin, 1946) Türkçede Kelime Yapma Yollan (1946), Müyessiretü’l-ulum (çevriyazık metin, tıpkı basım ve dizin, 1946), eş-Şuzurü’z-Zehebiye ve’l-Kitabü’l-Ahmediye fi’l-L ugat-it Türkiyye çevirmesi (1949), Senglah Lugat-ı Nevai (Tıpkı basım, 1950),
Arapça ile Türkçe’nin Karşılaştırılması (1954), Türk Dili ve İbadet (1961),
Kur’an Tercümesi: Tanrı Kitabı (1962),

Türk Dilinde Ana Kelimeler veya Türkçe’de Türetme Sözlüğü (1967)
Ata Sözlerinin Ana Kaynakları,Abuşka Sözlüğü (1970).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir