Çalılık Nedir,Nerelerde Görülür,Biyocoğrafyası

Çalılık Nedir,Çalılık sözü aslında ağaçsı bitkilerin hakim durumda bulunduğu bitki örtüsünü İfade eder.

Bu bakımdan doğal bir oluşum değildir; insanların zayıf ormanları tahrip etmesi ve arkeolojik şartların yozlaşmayı kolaylaştırması sonucunda ortaya çıkar.

Çalılık Bitki Örtüsü

Çalılığa yağışlı tropik bölgelerde (Sudan, Madagaskar) rastlandığı gibi yarı kurak iklimlerde de rastlanır (Avustralya kıtasındaki okaliptüs veya cüce akasyalardan ibaret çalılıklar; güney Fas’taki hünnap [Zizyphus lotus] çalılığı [buradaki yegâne ağaç fıstık cinsinden Pistacia Atlantika’dır].)

Çalılık Nerelerde Görülür

Bazı çalılıklar belki de daha önceki bitki örtüsünün yanması sonucunda oluşmuştur da ancak bir kısım bitkiler kalmıştır.

Diğer biyolojik yapısı birbirinden farklı iki çeşide ayrılır: biri orman bitkilerinden ibarettir; öteki ise yangın alanlarında gelişen çalılıklardır.

Yalnız çok sürgün veren, toprak altı kısımları çok iyi gelişmiş kalın kabuklu ağaçlar yangına dayanabilir. Bu çeşit bitki örtüsünün çok yaygın oluşu, yangının insan hayatındaki önemiyle açıklanabilir.

Yangın, av hayvanlarının tutulmasını kolaylaştırır; yangının ardından bazı otsu bitkiler gür çıkar ve yangın sonucunda meydana gelen otlaklar hayvanlara yarar; ayrıca tarımı az gelişmiş ülkelerde bitki örtüsünün zaman zaman yakılması toprağa bir çeşit gübre olur.

Çalılıkların Biyocoğrafyası

Bir çalılık çeşidi de Fransızların «lande» dediği çalılıktır; bunlar Avrupa’nın batı ucundaki bölgelere (İrlanda. iskoçya), Okyanus iklimine has bitki topluluklarıdır.

Bu tip çalılıkların, İrlanda ve iskoçya’dan başka yerlerde, ılıman bölge ormanlarının yozlaşmasından doğduğu sanılmaktadır. (Fransa’da Massif Central, Armorik Massif i, Almanya’da Lüneburg çalılıkları.) Çalılık, kaim yapraklı, dar yüzeyli bitkilerden oluşur.

Çalılıktaki ağaççıklar bölük bölüktür; aralarında az çok otlu alanlar bulunur.

Topluluğun belli başlı bitkileri: funda (Erica tetralıx), büyük funda (E. scoparia) [3 m kadar], gök funda (E. cinerea). Calluna vulgaris, katırtırnağı, karaçalı, akdiken.

Çimenler arasında en yaygını kalın bir örtü teşkil eden molinia’dır; bu çim orman ağaçlarının palamut şeklindeki tohumlarının çimlenmesine engel olarak üremelerini önler.

Orman örtüsü, şiddetli rüzgâr, vaz sıcaklarının azlığı ve yağmurların bolluğu yüzünden okyanus kıyılarından uzaklaşmıştır; fazla yağış buralarda toprağın yıkanmasına ve metal tuzlarınca tkalsiyum, potasyum, sodyum v.b.) fakirleşmesine yol açar, toprakta elverişli sıkı bir doku kalmadığı için ağaç yetişmez.

insanların ve hayvan sürülerinin bozucu etkileri yüzünden, toprakla bitki örtüsü arasında kurulan dengenin bozulmasıyla suni çalılıklar gelişir.

Bu çeşit çalılıklar bir daha orman haline dönemez; çünkü buradaki bitkilerden oluşan humusun asitliliği ağaçların gelişmesine imkân vermez.

Ancak insan eli daha az asitli humus sağlayacak bitkiler (yalancı akasya, sarıçam. kızıl meşe, Douglas çamı) dikerek yeniden ağaçlandırma yoluyla bitki örtüsüne yön verebilir

. Daha sonra ikinci aşama olarak meşe ve gürgen ormanı yapılabilir.

Çoğu durumlarda çalılığın genişlemesinin sebebi, ormanlık yerlerin eskiden beri yerleşme ve tarım alanı olarak kullanılmasıdır denebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir