Cemal Abdül Nasır Kimdir,Hayatı

 Cemal Abdül Nasır Kimdir,mısırlı devlet adamı (Beni Mor, Asyut eyaleti 1918 – Kahire 1970). Harp akademisine girdi (1937), orduda beliren İngiliz düşmanlığı akımını benimsedi ve Hür Subaylar adlı gizli teşkilâtı kurdu (1942).

Cemal AbdünnasırFilistin yenilgisinin de (1948) verdiği hırsla milliyetçi bir eyleme girişti.

Yarbay olduğu (1951) sırada, general Necip’i kendi davasına kazandı ve Kahire olaylarından faydalanarak Hür Subaylarla birlikte iktidarı ele geçirdi (22 – 23 temmuz 1952).

Cemal Abdül Nasır Kurduğu «İhtilâl konseyi» kral Faruk’u sürgün etti. 1952 Toprak reformu siyasî tedbirlerin alınmasını kolaylaştırdı: bütün partilerin, hattâ Vefd’in bile kapatılması.

Cumhuriyet ilân edildikten (haziran 1953) ve Süveyş kanalı bölgesinin boşaltılması için İngiliz-Mısır antlaşması yapıldıktan (1954) sonra, Necip yavaş yavaş iktidardan uzaklaştırıldı ve yerini albay Nâsır aldı. Nâsır, Mısır İhtilâlinin İçyüzü (Felsefetüs Sevre) [1954] adlı eserinde, siyonizm tehlikesini öne sürerek, Mısır ın arap birliğini kurma yolunda oynaması gereken rolü açıklar.

Doğu ile Batı arasında «olumlu tarafsızlık» diyebileceğimiz bir denge siyaseti güden Nâsır, Bağdat paktını karşılayan Bandung Asya-Afrika konferansına (1955) katıldı.

Temmuz 1956’da, İngiliz ve amerikan kredilerinin kesilmesi sonunda, Süveyş kanalını millîleştirme kararını aldı.

İngiliz-Fransız-îsrail ortak müdahalesinde yenilgiye uğramasına rağmen, millîleştirme hareketi başarıldı ve Nâsır’ın itibarı arttı.

Yeni bir Anayasa çıkarttı (1956 -1957); kişi haklarını teminat altına almayan bu anayasa ile devlet şefinin yetkilerini arttırdı ve Mısır Millî Birlik partisi adlı tek siyasî partiyi de kendi yönetimi altına aldı.

Cemal Abdül Nasır, Mısır ile Suriye’nin birleşmesini sağladı (Birleşik Arap cumhuriyeti [B.A.C.], 1 şubat 1958).

Doğu Avrupa devletlerince desteklenen B.A.C., öbür arap devletlerini telâşa düşürdü ise de, Nâsır’a, Arap dünyasını yönetimi altında birleştirme imkânını sağlayamadı.

1958 Devriminden sonra, B.A.C.’ye karşı çıkan Irak, Sovyet blokuna yöneldi; Nâsır da bunun üstüne Rusya’nın himayesini reddetti.

B.A.C. denemesi kısa sürdü, Yemen’in ayrılması (1959), Suriye’nin bağımsızlığına yeniden kavuşması (1961) ve arap devletleri arasında geçimsizliklerin artması üstüne birlik dağıldı.

Mısır, Irak ve Suriye arasındaki üçlü birlik denemesi de nisan 1963’te başarısızlıkla sonuçlandı. Bununla birlikte, Kahire, afrika ülkeleri yöneticilerinin buluşma yeri oldu.

Bu çeşitli başarısızlıklar, 1965’ten sonra Nâsır’ı, bu ülke yöneticileriyle ilişkilerini düzeltmeye zorladı (1965 ve 1967 yıllarında, Suudî Arabistan kralı Faysal ile Yemen üstüne anlaşma teşebbüsü; 1965 ve 1966’da Irak’taki nâsırcı hükümet darbesi hareketlerini benimsemekten kaçınması; Ürdün kralı Hüseyin ile yapılan Haziran 1967 antlaşması).

Cemal Abdül Nasır Ülke içinde Nâsır, 21 Mayıs 1962 Millî yasası, toprak reformu, 1961 ve 1963’te alınan diğer sosyalleştirme tedbirleriyle halkın sevgisini kazandı; mart 1965’te yeniden Cumhurbaşkanlığına seçildi ve İsrail karşısında uğranılan ikinci yenilgiye (haziran 1967) rağmen, bu sevgi, varlığından bir şey kaybetmedi: Nâsır. bu yenilginin ertesinde yerini Zekeriya Muhiddin’e bırakarak Cumhurbaşkanlığından çekildiyse de (9 haziran), halk kitlelerinin de katıldığı genel istek üstüne bir gün sonra (10 haziran) istifasını geri aldı.

12 Haziran 1967’den ölünceye kadar Cumhurbaşkanlığı, Sosyalist Arap birliği genel sekreterliği ve uzun süre başbakanlık görevlerini bir arada yürüttü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir