Cibayet Nedir?

Cibayet Nedir,Ne Demek,Toplama, tahsil etme.Vergi ve devlet gelirini toplama.Vakıf kirası toplama. İslâm ülkelerinde cibâyet kelimesi devletin koyduğu resim ve vergiler ile vakıf gelirlerinin toplanması anlamında kullanılmıştır. Bunları toplayanlara câbı adı verilirdi.

Osmanlılarda ise yalnız vakfa ait hitabet, imamet, kitabet, tevliyet, meşihat gibi cihet adı verilen hizmetlerden birine denirdi, imparatorluğun sınırları içerisindeki bütün vakıfların; ayrıca padişahların çeşitli vakıf, mülk ve arazi gelirlerinin toplanması için bazen birkaç kişi görevlendirilirdi: Bayezid II ve Kanuni devrinde olduğu gibi.

Bu durumlarda vakıf hizmeti ait olduğu yerin adıyla adlandırılırdı: Galata cibâyeti gibi. Cibâyet görevleri önceleri 3 yıl süreyle Dergâhı Âli Kapıkulu süvarilerine verilirdi.

Murad IV devrinde Hafız Ahmed Paşanın sadrazamlığı sırasında, önceleri Sipahilere kefil göstermek suretiyle verilen cibâyet hizmeti 6 ay süreyle ve kefilsiz olarak verilmeye başlandı.

1626’da birçok karışıklığa sebep olan bu durum ortadan kaldırılarak Kapıkulu süvarilerine cibâyet verilmemesi kararlaştırıldı.

Boşnak Hüsrev Paşanın sadrazamlığı sırasında sultanların vakıfları dışında Sipahilere yeniden cibâyet verilmeye başlandı, Î631’den sonra ise bu hizmet babadan oğula geçen bir görev oldu.

Tanzimatın ilânından (1839) sonra muhassıllık haline getirilen cibâyet hizmetleri Evkaf nezaretinin kurulmasıyla buraya devredildi, vakıfların gelirleri için de tahsildarlıklar kuruldu.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir