Commedia dell’arte Nedir?

Commedia dell’arte Nedir,Commedia dell’arte, aktörlük ve oyun tekniği bakımından, yazılan ve ezberlenerek söylenen, ve tiyatroda edebi bir tür sayılan Commedia sostenuta’ nın karşısında yer alır.

Commedia dell’arte’n in ilk devirlerinde oyuncular önceden tasarlanan konular üzerinde tuluat şeklinde konuşmalar yaparlardı. Commedia dell’arte’nin kökünün atellan’larda bulunduğu, sonradan uzun pantomim ve seyir gösterisi devrelerinden geçtiği kabul edilir.

Fakat İtalyanların tiyatro alanındaki dehaları, içgüdüleri, hayal güçleri, dillerinin tatlılığı,hazırlıksız konuşabilme yetenekleri bu ilkel ve dar tiyatro biçiminde beklenmedik bir gelişme sağladı, onu çağdaş tiyatrocuların bile yararlandıkları zengin bir kaynak haline getirdi. Bu tür.

XVI.yy.da yaptığı ileri hamlelerle XVIII. yy .a kadar yaşadı. Bu yüzyılda Carlo Gozzi. edebi ve düzgün komediden yana olan Goldoni ile rekabet halinde olduğu için Commedia dell’arte’ye yeni bir güç, bir parıltı vermek istedi.

Commedia dell’arte Özellikleri

Komedinin yazılı bir metin halinde olmayışının dışında, (çünkü yazılı olmayan başka oyunlar da vardı), kulislere asılan konuların tekrarlanmış şakalarla dolu diyalog bölümleri dışında Commedia dell’arte kendine has başka özelliklere de sahiptir. Sanatçıdan, çok anlamlı, çevik, uyanık, çoğu zaman dans ve akrobasiyi gerektiren plastik bir oyun gücü ister.

Commedia dell’arte Maskeleri

Değişmez kişiler, karakteri ve giyimleri hep aynı kalan, her biri daima belli bir komedyen tarafından temsil edilen, hep aynı olan tiplerden meydana gelir. Bu kişiler, temsil ettikleri tipin özelliklerini taşıyan maskeler takarlardı.

Commedia dell’arte’nin belli başlı tipleri şunlardı: Arlecchino; Pedrolina; Scaramuccia ve rakibi Pasquariello: ihtiyar Pantalone; kekeme Tartaglia’ya benzeyen Dottore; Spavento, Rinoceronte, Spezza. Fracassa, Rodomonte, Giangurgolo’nun temsil ettiği farfara kaptan; antik çağın Maccus’unun yerini alan ve onun Romalı karşılıkları olan Meo Putacca ve Marco Pepe’nin örneği olan Napolili soytarı Pulcinella ile Tartaglia, Napoli’li; Giangurgolo, Calabria’lı; Zacometo, Venedİik’li Arecchino Bergamo’ludur.

Kadın oyuncuların elbiselerinde bir özellik yoktur. Kadın sanatçılar fanteziye kaçarlar ve maske takmadan oynarlar (Colombina, İsabella. Fiorinetta v.b,). Bazı aktörler, sahnede canlandırdıkları kişilerin adiyle anılırdı. G.B. Andreini ve Carlo Bertinazzi’nin Arlecchino veya Tiberıo Fiorelli’nin Scaramuccia’yı oynamaları gibi.)

Commedia delVarte’nin birçok tiyatro yazarı (Moliere, Mariuoux) üzerinde büyük etkisi oldu.

XIX. ve XX. yy.Iarda Deburau ve pantomim aktörleri, Grock ve Fratellini gibi palyaçolar; sanat hayatının bir devrinde Charles Chaplin, bazı halk şairleri Commedia delTarte’nin uzak izleyicileri sayılabilir. Commedia delVarte’ye ait metinler Reinhardt. Meyerhold, Evreinov, Copeau. Georges Vitaly ve Fabbri gibi çeşitli ülkelerdeki yöneticiler ve estetikçiler tarafından değişik biçimlerde yorumlanmıştır.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir