Damat İbrahim Paşa Külliyesi – Nevşehir

Damat İbrahim Paşa Külliyesi,Nevşehir’de,Damat İbrahim Paşa tarafından yaptırıldı. Lâle devri osmanlı mimarîsinin İstanbul dışındaki bir örneği olması bakımından önemlidir.Nevşehir kalesinin eteğinde yer alan külliye, cami, medrese, imaret, sıbyan mektebi, hamam ve kervansaraydan meydana gelir.

Biri cami kapısında, öteki medrese dış kapısmda bulunan kitabelerden külliyenin 1718-1726 arasında tamamlandığı anlaşılır.

Cami (Kurşunlu camii): üç kapısı bulunan kademeli bir avlu içinde yer alır, önünde beş kubbeli bir son cemaat yeri vardır; 44 m yükseklikteki minaresi sağ taraftadır. Caminin portali iki yanında mihrabiyeler bulunan sivri bir niş içindedir.

İç kısımda ana mekânın üzerini, tromplara oturan 16,65 m çapında tek bir kubbe örter. Tromp kemerleri duvara bitişik oluklu yarım sütunlara oturur. Bunları dışarıdan destekleyen payandaların arkada bulunanlarının üzerinde kubbeli sekizgen kuleler yer alır. Büyük kubbe kasnağının etrafında da yine kubbeli ve sekizgen sekiz kule vardır.

İç kısımda kubbe ve tromplar kalem işi dekorlarla süslenmiştir. Mihrap ve mimber beyaz mermerden yapılmıştır.

Medrese: dikdörtgen planlıdır, avlu kubbeli revaklarla çevrilidir. Kuzeydoğu köşesinde medresenin dershane kısmı yer alır; üzeri 7,60 m çapında pandantifili bir kubbeyle örtülüdür. Kubbe içi ve pandantifler kalem işleriyle süslüdür.

Külliyenin kütüphanesi olan bu kısım bugün Şehir kitaplığıdır. Medresede, içlerinde ocak ve dolap nişleri olan 17 talebe hücresi vardır. İmaret, medresenin bitişiğindcdir. Avlusunun kuzeyinde üç oda yer alır. Bunlardan ikisi tonozla, aşhane olan üçüncü oda kubbeyle örtülüdür. Pandantiflere oturan kubbenin tepesinde sekiz köşeli bir fener vardır.

Bugün müze olarak kullanılmaktadır. Sıbyan mektebi, bina iki kademeli bir avlu içinde yer alır. Avlunun güneyinde üstü örtülü bir mekân, kuzeyinde iki kubbeli bir revak ve arkasında dershane bulunur. Bugün müze olarak kullanılmaktadır.

Hamam: yapımı 1727’de tamamlandı. Ortasında fıskiye bulunan soyunmalık kısmı bir kubbeyle örtülüdür. Soğukluğun, ortada kubbeli, iki yanda tonozlu mekânlar bulunan ince uzun bir planı vardır. Sıcaklık kubbelidir, batısında su deposu ve kühanı vardır. Kervansaray (Beylik hanı), cami avlusunun alt kısmındadır.

Kısmen kayaların oyulmasıyla yapılmıştır. Binanın dört kemerli bir cephesi vardır. Arkada dikdörtgen şeklinde penceresiz bir oda ve bu odanın doğusunda uzun, karanlık bir dehliz bulunur. Bu dehlizden, kayaların oyulmasıyla elde edilmiş olan mekâna geçilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir