Edme Mariotte Kimdir?

Edme Mariotte Kimdir,Fransız fizikçisi (Dijon? 1620’ye doğr. – Paris 1684).

Edme Mariotte Hayatı

Çocukluk yılları ve öğrenim hayatı üzerine hiç bir şey bilinmeyen Mariotte, çoğu mekanikle ve gazların esneklik özellikleriyle ilgili olan ilk araştırmalarından itibaren, Fransa’da deneysel fiziğin kurucularından sayılır. 1660’tan sonra, katıların esnek Edme Mariotteşekil değiştirmelerini inceledi ve Hooke ile aynı zamanda, bu olayın kanunlarını açıkladı. 1666’da, Bilimler akademisinin kuruluşu sırasında Paris’e çağırıldı ve fizikçi olarak akademiye katıldı.

Bu kurula sunduğu, Observations sur l’Organe de la Vision (Görme Organı Üstüne Gözlemler) adlı ilk yazısında gözdeki körnoktanın keşlini açıkladı. Sonra, Traite de la Percussion ou Choc des Corps (Cisimlerin Vuruşu veya Çarpışı üstüne İnceleme) adlı yazısını yayımladı.

1670’e doğru, Paris rasathanesinde havanın direnci üstüne sayısız deney yaptı ve sonuçları bir kanun halinde açıkladı. 1676’da, De la Nature de l’Air (Havanın Yapısı Üstüne) adlı inceleme yazısında, kendisinin ve aynı keşfi yapan İngiliz Boyle’un adıyla anılan, gazların sıkıştırılabilmesiyle ilgili ünlü kanunu ortaya attı. Essai du Chaud et du Froid (Sıcak ve Soğuk Üstüne Deneme) [1679] adlı eserinde, donan suyun hacminin arttığını ispatladı. Optik alanında, Essai sur la Nature des Couleurs (Renklerin Yapısı Üstüne Deneme) [1681] adlı kitabında bir hâle teorisi ortaya attı.

Barometre yardımıyla, hava tahminlerinin ilk temellerini kurdu. 1686’da La Hire tarafından yayımlanan, Traite du Mouvement des Eaux et des Autres Corps Fluides (Suların ve Diğer Akışkanların Hareketi Üstüne inceleme) adlı eserinde, hidrodinamiğin ilkelerini araştırdı ve sıvıların ince çeper üzerinde açılmış bir delikten akışıyla ilgili Torricelli kanununu doğruladı. Mariotte’un eserlerinin derlemesi, 1717’de Leiden’de yayımlandı.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir