Gobi Çölü,Özellikleri,Özet

Gobi Çölü,Yükseltisi 800 m ile 1 200 m arasında değişen Gobi, dağ kütleleriyle çevrili (Büyük Kingan, Hangay dağları, Altaylar, Tien Şan, Altındağ, vb.), çökmüş bir yüksek yayladır.

Gobi Çölü Özellikleri

Yüksek Asya’nın çeşitli bölümlere ayrılmasından sonra tabanın çökmesiyle ortaya çıkan Gobi çölü, çeşitli dönemlerden kalma bir tortul tabakasıyla örtülüdür.

Tortul tabakalar üstünde, manzaraya kumul ve taşlı arazi görünümü veren çakıl kayaçlar, kumlar ve lösler uyumsuz bir biçimde yayılır.

Dağlarla çevrili olan Gobi, karasal iklimli soğuk bir çöldür: Ocak ayı ortalaması —10°C’m altındadır; yıllık sıcaklık farkları çok büyüktür (45°); yağışlar son derece azdır.

Kışın, Sibirya antisiklonu, büyük bir hava değişmezliği sağlar; açık bir gök, düşük sıcaklık, yağışsızlık en değişmez hava koşullarının temel özellikleridir.

Bütün kış boyunca durmaksızın esen şiddetli rüzgâr, çok yoğun aşındırma etkileri yaratır. Yazın, çölde, alçak basınç, yüksek sıcaklık, hafif bir nem görülür.

Gobi çölünün hidrografya ağı, tuzlu göllere dökülen ya da kumlar arasında kaybolan birkaç ırmakla sınırlıdır.

Tuz, potasyum nitrat, magnezyumla dolu topraklar ve kuraklık, bitki yaşamı için pek elverişli değildir.

Bitki örtüsü, çölün ortasında, birkaç kurakçıl bitkiden, lifli, kısa ağaççıklardan ve kenarlarda, ilkbaharda yeşeren, insan ve hayvanların toplandığı otsu savanalardan oluşur.

Çok eskiden Gobi çölü çorak değildi. Hayvan topluluğu bakımından günümüzde yoksulsa da,toprak altından, İkinci Zaman’dan kalma binlerce sürüngen ve memeli kalıntısı (dinozor yumurtaları) ortaya çıkarıldı.

Söz konusu buluntular Gobi çölünün bir zamanlar verimli topraklar olduğunu kanıtlar.

Gobi çölünde, ayrıca birçok Yontmataş devri, Ortataş devri, Cilalıtaş devri uygarlığına ilişkin ize raslanmıştır.

Günümüzde, göçebe koyun, keçi ve deve yetiştiriciliği, bu güç doğal koşullara en iyi uyarlanabilen iktisat biçimidir. Maden arama çalışmaları henüz yeni başlamıştır.

İç Moğolistan’da kömür, Ulan Batur-Pekin demiryolu yakınında petrol bulunmuştur.

Petrolün bulunmasıysa küçük bir sanayi merkezinin (rafineri) doğmasına yol açmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir