Haseki Bayrampaşa Külliyesi

Haseki Bayrampaşa Külliyesi IV. Muradın sadrazamlarından Bayram Paşa’nın (Öl. 1638) İstanbul’da Haseki’de yaptırdığı medrese, mektep, sebil, tekke, tekke mescidi ve türbesinden oluşan külliyedir (1634). Medrese ile mektep bir arada türbe, sebil, tekke ve tekke mescidi birarada olup; iki blok Haseki Caddesi ile Haseki Kadın Sokağı kavşağında, karşı karşıyadır. Bütün külliye kesme taştan yapılmıştır. Mektebin üzerindeki iki katlı ahşap ev (öğretmen evi) XIX. yüzyılda sonradan ilave edilmiştir.

Medreseye Haseki Kadın Sokağı’na bakan kapıdan bir avlu koridordan geçilerek girilir. Avlu koridor taş döşelidir. Kare planlıdır. Avlusunun tam ortasında bir şadırvan vardır. Avlu, baklava başlıklı on iki mermer sütun üzerine atılmış kemerlerle bir revakla çevrelenmiştir. Medresede bir dersane ve on iki oda vardır. Tüm kubbelerin kurşunları sökülmüş durumdadır.

Medresenin hemen bitişiğindeki mektebe sekiz basamaklı taş bir merdivenle girilir. Giriş kısmının duvar yüzeyleri çiniyle kaplıdır. Yapı, altı pencereyle aydınlatılmıştır.

Sebil beş pencerelidir. Pencerelerin parmaklıkları 2.10 m. yüksekliğinde, 1.10 m. genişliğindedir. Her pencerede beşer tane su verilecek yer vardır. Şebekeler oyma demirden dökmedir, boyalıdır. Pencereler kemerlidir. Altı tane mermer sütunu mevcuttur. Saçakları bağdadî, üzeri kurşun kaplı kubbelidir.

Klâsik Türk mimarî üslûbundadır. Mimar Kasım’ın mimarbaşılığı sırasında inşa edilmiştir, türbe duvarına bitişiktir, beş cephelidir. Ahşap saçak 1938’den sonraki yıllarda kaldırılmıştır. Tarih kitâbesinin tarih beyti şöyledir:

“Bir dua ile dendi tarihi -Teşnegân-ı cihâne oldu sebil”

H.1044/1634

Sebilin yanında da teknesi kırılmış, kitâbesiz bir çeşme vardır. Tekke, tekke mescidi (aynı zamanda simâhane) ve türbenin bulunduğu avluya cadde üzerindeki büyük kapıdan girilir. Kapı, kemerle örtülüdür. Kapıdan girdikten sonra sağ tarafta hazire, sol tarafta, türbe, kuyu, hazire, tekke haremi, simâhane-mescid (sekiz köşek) yer alır. Derviş odaları harem ile mescidin arkasındadır. Kesme taştan yapılmış olan kubbe büyükçedir. İki tarafında iki türbedar odası mevcuttur. Altlı üstlü otuz dört pencere ile örtülmüştür. Sanduka, tahta parmaklıkla çevrilidir, örtüsü yeşil atlastandır ve üzerinde sırma işlenmiş “Besmele” vardır. Simâhane-mescid sekizgen planlı, taş bir yapıdır. Derviş odalarının önü mermer sütunlu revakla bezenmiş ve kubbelerle örtülmüştür.

Bayrampaşa Külliyesi hâlen tamire muhtaç bir durumdadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir