I.Kaplan Giray Han

 I.Kaplan Giray Han (Rodos 1680 – Sakız 1738) Kırım hanı.Hacı Selim Giray Hanın oğlu. Gençliğinde devlet işlerinde çalıştı. Bucak seraskeri olarak Lehistan’a başarılı akınlar yaptı. Çerkezistan seraskeri oldu (1700). Kırım hanı Devlet Giray’dan nureddinlik (ikinci veliahtlik) istedi.

Kırım Hanı Kaplan Giray Han

Kabul edilmeyince Osmanlılara sığındı. Kırım hanının ısrarı ile Rumeli hisarına hapsedildi. Sonra babasının yanına Yanbolu’ya gönderildi. Devlet Giray’ın azli ile han olan Hacı Selim Giray tarafından nureddin tayin edildi.

İsyan eden Devlet Giray’ın üzerine gönderildi. Gazi Giray Han devrinde kalgay oldu (1704). Gazi Giray Hanın Osmanlılar tarafından sevilmemesini fırsat bilerek kaptanıderya Mehmed Paşa aracılığı ile hanlığı elde etti (1707).

Başlıca düşüncesi Kabartay Çerkezlerini kendine bağlamaktı. Sarp Çerkez dağlarında yaptığı savaşta baskına uğrayarak yenildi (1708). Bu bozgun üzerine Babıâli tarafından azledildi (1708). Rodos’a sürüldü.

Kardeşi Devlet Giray’ın azlinden sonra tekrar han oldu (1713). Edirne’de Prut seferinden sonraki barış görüşmelerine katıldı. Kırım’a döndükten sonra Osmanlıların Mora seferine kuvvet gönderdi.

Avusturya seferi için hazırlandığı sırada Çerkezistan’da çıkan isyan yüzünden zamanında Osmanlılara yardım edemedi. Bu gecikme azline sebep oldu (1716). Gelibolu’ya gitti; daha sonra da Bursa’daki çiftliğine çekildi.

Patrona Halil isyanından sonra zorbalar tarafından Kırım hanı olarak saraya getirildi (1730). Fakat zorbaların ortadan kaldırılması için yapılan görüşmelerde birinci derecede rol oynadı.

Kırım’a döndükten sonra Dağıstan’a bir ordu gönderdi (1732). Çeçenlerin yardımı ile Rusları püskürterek Demirkapı’yı ele geçirdi. Kardeşi Adil Giray’ı Kırım’da muhafız bırakıp Dağıstan’a ikinci bir sefer yaptı (1735).

Bundan faydalanan Ruslar Münih kumandasında Kırım önlerine geldiler. Durumu haber alan Kaplan Giray derhal geri döndü. Urkapı civarında Ruslarla yaptığı savaşı kazanamadı.

Kırım, Ruslar tarafından yağmalandı. Bu yüzden İstanbul’dan gelen fermanla azledildi (1836). Gelibolu’ya getirildi. Yeni Kırım hanının isteği üzerine Sakız’a sürüldü ve orada öldü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir