İspanya Veraset Savaşı

İspanya Veraset Savaşı ,Fransa ve İspanya’yı güçlü bir Avrupa koalisyonuyla çatıştıran savaş (1701-1713/1714); sebebi Charles II nin vasiyetnamesinde ispanya tacını Louis XIV’ün torunu Anjou’lu Philippe’e bırakmasıdır.

İspanya veraset meselesi daha 1665’te, hastalıklı olduğundan bir vârise sahip olması imkânsız bulunan Charles II’nin tahta çıkmasıyla ortaya çıktı. Fransa hanedanı.

Anne d’Autriche’in ve Marie-Therese’in haklarını ileri sürdü; Habsburg hanedanı, İspanya kraliçesi Mariana’nın ve kralın ikinci kızı Margarita Teresa’nın (imparator Leopold I’in karısı) haklarını, Bavyera hanedanı da.

Habsburg’lu Marie Antoinette ile seçici prens Maximilian Emmanuel’in oğlu (yani Margarete Th6resia‘nın ve imparator Leopold I’in torunu) Joseph Ferdinand’ın haklarını savundular.

Charles II ölümünden kısa süre önce (1 kasım 1700) en yakın akrabası Philippe d’Anjou’yu (Louis XIV’ün torunu) bir vasiyetnamesiyle (İspanyol sömürgelerinin parçalanmaması için) vârisi ilân etti (2 ekim).

Bu vasiyetnamenin Louis XIV tarafından kabulü (16 kasım 1700), üstelik Anjou dükünün Fransa tahtı üstündeki haklarının da devam edeceğinin açıklanması (1 şubat 1701), Avrupa’yı kızdırdı.

İspanyol Felemenki’nin fransız birlikleri tarafından işgali ve Hollandalıların Set müstahkem mevkilerinden atılması (5-6 şubat 1701) avrupalıları kaygılandırdı ve Fransa’ya karşı güçlü bir koalisyon kurulmasına yol açtı (La Haye. eylül 1701).

Bu koalisyon İngiltere’yi, Birleşik Eyaletler’i, Avusturya imparatorluğunu, Danimarka’yı, birçok alman prensini, Savoia’yı ve özellikle Portekiz’i (İngiltere’ye İktisadi bağlarla bağlandı, Methuen antlaşması, 1703) biraraya getirdi.

William III’Un ölümünden sonra (19 mart 1702) koalisyon, Heinsius, prens Eugen ve İngiliz generali Marlborough üçlüsü tarafından yönetildi.

Buna karşılık Louis XIV’ün müttefikleri Bavyera, Köln, İsveç ve Macaristan zayıf veya sağlam değildi; üstelik Berwick, Vendome ve Villars dışında çevresindeki generaller orta derecedeydi.

15 Mayıs 1702’de, uzun savaş başladı; Fransızlar önce başarılar elde ettiler (Friedlingen’de ekim 1702’de, sonra Höchstadt’te Villars’ın zaferi, 20 eylül 1703).

fakat, Felemenk’ten gelen Marlborough kuvvetlerinin Almanya’da prens Eugen kuvvetleriyle birleşmesi birçok yenilgiye yol açtı (Blenheim veya Höchstadt yenilgileri (13 ağustos 1704).

Bavyera ve Landau’nun kaybı); Villeroy’un Ramillies’de bozguna uğraması (23 mayıs 1706).

Marlborough’a Belçika yolunu açtı ve İspanya’da Cebelitarık’a yerleşmiş olan Ingilizlerin (1704) desteklediği arşidük Karl tahta çıkmak için Madrid’e gelen Felipe V’i geçici olarak kovdu (1706).

Ayrıca Eugen’in İtalya’ya müdahalesi (Torino’nun alınması, 7 eylül 1706) yarımadadaki savaşa fiilen son verdi ve Napoli krallığı 1707’de ortadan kalktı.

1708’de Eugen’in Felemenk’te Marlborough ile birleşmesi üzerine Fransızlar Oudenaarde’de yenildiler (11 temmuz); Boufflers’in başarılı savunmasına rağmen Lille düştü (ekim-aralık) ve kuzey sınırı istilâya açıldı.

Villars, Malplaquet’de müttefikleri durdurmayı başardı (11 eylül 1709) ve Vendome dükü Villaviciosa da (aralık 1710) Felipe V’i Charles III’e karşı tekrar tahta çıkarmayı başardı.

Denain’deki zaferle (24 temmuz 1712) kesinleşen bu gelişme üzerine önce İngiltere ile görüşmeler tekrar başladı ve Louis XIV’ ün varislerinin İspanya verasetinden vaz geçmeleri ve savaşa karşı olan tory’lerin seçimleri kazanmasıyla olumlu bir şekilde gelişti.

Hollandalıların bazı çekimserliklerine (Heinsius) rağmen görüşmeler 1711’de Londra’da gizli bir barış antlaşmasıyla (8 ekim) ve 1713’te Utrecht’te ayn ayrı barış anlaşmaları imzalanmasıyla sonuçlandı.

Sonra imparatorlukla imzalanan Rastatt (6 veya 7 mart 1714) ve Baden (7 eylül 1714) antlaşmalarıyla tamamlandı.

Bütün istekleri gerçekleşen İngiltere’nin denizlerdeki hâkimiyetini muhafazasına ve Charles II’nin önlemek istediği «İspanyol sömürgelerinin parçalanmasını gerçekleştirmesine karşılık, Louis XIV, sınırlarını muhafaza ettti.

Torununun İspanya ve Hindistan imparatoru olmasını (savaşın hedefi) sağlamıştı; fakat Fransa bitkin düşmüştü.

Veraset Savaşı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir