Kariyon Müzik Aleti,Özellikleri

Kariyon Lir biçimindeki bir demir kasnak üzerine çıngıraklar veya dikdörtgen biçiminde çelik çubuklar sıralanmış,çekiçle vurularak çalınan çalgı.Ortaçağ’da kariyonun genellikle altı sesli gam çıkaran (do, re, mi, fa, sol, la ve bazen de si bemol) üç ila sekiz çanı vardır.

Daha sonra özellikle Kuzey’de küçük çekiçlerle çalınan bu çanlar, kilisenin kulelerine yerleştirilir ve saat başlarını haber verirdi; bu çanlar tokmaklı çanlardan önce kullanılmıştır.

XVI. yy.’dan sonra, çanların sayısı arttırıldı, bir de klavye kondu ve bu basit işaret aracından ilkel de olsa çok sesli küçük melodiler çıkmaya başladı; zamanla bulunan bir pedal sistemi büyük çanların eklenmesini sağladı.

Bu yeni çan sistemi 1583’te Mechelen şehrindeki Saint – Rombaut kilisesinin kulesine yerleştirildi.

Ortaçağ sonlarında ve Rönesans boyunca kariyon daha çok eski Hollanda topraklarında yayıldı; özellikle önemli olaylar için tören yapılırken kullanılırdı. O çağın gözetleme kulelerinde de kariyon bulunurdu.

Kendi kendine işleyen kariyonlarda kariyoncunun işini bir kasnak görür; kasnağın türlü biçimleri vardır: ipleri çeken mapaların, takılı olduğu az veya çok büyük bir silindir biçiminde de olabilir.

Ayrıca tokmakları küçük motorlar veya manyeto ile hareket ettiren elektrikli klavyeler de vardır.

W. Byrd, Gaultier, Louis ve François Couperin, Lebegue, Marin Marais orkestra müziğinde çan seslerini ilk kullananlar arasında sayılır, i. S. Bach, j. – F. Rebel, Mozart, Lıszt, Moussorgski, Debussy, Ravel, v.b. da bu çalgıdan yararlanmışlardır.

Yeni orgcular için kariyon sadece sistematik aralıklı notaların üzerine kurulan bir toccate’dır (Vierne, Dupre, Nibelle v.b.).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir