Koca Kasım Ağa Kimdir,Hayatı | Biyografi,Tarih |

Koca Kasım Ağa Kimdir,Türk mimarı (Avlonya sancağı Arnavut Belgrad’? – İstanbul 1659).

Koca Kasım Ağa Hayatı

Devşirme olarak İstanbul’a getirildi. Belirli kademeleri geçtikten sonra, has bahçeye alındı.

Mimarlığı muhtemelen Davud Ağadan öğrendi.

Adı ilk defa, 1597 yılında Dikilitaş yakınındaki Validesultan hamamının onarımı sırasında duyuldu.

Mimarbaşı Haşan Ağanın ölümü üzerine başmimarlığa getirildi (1622).

1639 Yılında Üsküdar sarayında Baltacılar koğuşunu onardı; bu saraya ayrıca küçük bir ahır yaptı.

Altı ay süren bir çalışmadan sonra Topkapı sarayının en güzel kasırlarından biri olan Sepetçiler köşkünü yeniden yaptı.

1598’de Mimar Davud Ağanın planı ile başlanan ve dört mimar tarafından tamamlanan Yenicami’nin yapımına yardımcı oldu.

Ayrıca memleketi Arnavut Beigradı’nda da bir çeşme yaptırdı (1644).

Yaşının ilerlediği yıllarda «Koca Mimar» adıyla anılan Kasım Ağa, mimarlık yeteneği ve çalışmalarından çok, o devirde saraydaki siyasi faaliyetleriyle ve vezirlere öğütler vermesiyle tanındı.

Sultan İbrahim zamanında sadrazam Kara Mustafa Paşanın yakın dostluğunu kazandı.

Kara Mustafa Paşanın nüfuzu azalmağa başladığı sırada rakiplerinden Kazasker Cinci Hüseyin Efendinin de (Cinci Hoca) yakınlığını elde etti.

Mustafa Paşa Sultan İbrahim’in bozuk yönetimi sırasında öldürülünce, paşanın yakınlarıyla birlikte Kasım Ağanın da malı mülkü alındı ve mimarbaşılıktan azledildi (1644); Gelibolu’ya sürüldü.

Kısa bir süre sonra, sarayda nüfuzu artan Cinci Hocanın aracılığıyla İstanbul’a döndü (1645).

Gene onun yardımıyk başmimarlığa getirildi.

Sultan İbrahim’in tahttan indirilişinde devlet yönetimine karışan ocak ağaları arasına katıldı.

Kul kethüdasının himayesjni sağlayarak, damadı zurnazen Mustafa Ağayı önce Rumeli beylerbeyliğine, sonra da defterdarlığa getirtti.

Kendisi de şeyhülislâm Bahaî Efendinin dostluğunu kazanarak ve ilerigelenlere hediyeler vererek, o sırada ölen valide sultan kethüdası Arslan Ağanın yerine geçmek istedi..

Fakat Mehmed IV’ün annesi Kösem Sultan, Kasım Ağayı bu göreve getirmedi.

Kasım Ağa, Kösem Sultanın ölümünden sonra Turhan Sultana intisap etti.

Valide kethüdalığına getirildi (1651).

Kethüdalığı sırasında kişi ve zümre çıkarları yerine, imparatorlukta sürmekte olan kargaşalığı giderecek tedbirleri Turhan Sultana gösterdi, özellikle Köprülü Mehmed Paşayı ileri sürerek, yöneticilik ve askerlik alanındaki aksaklıkları ancak onun düzeltebileceğini anlatmağa çalıştı.

Onun bu çalışması, koruyucusu Süleyman Ağanın ve sadaret mevkiinde bulunan kişilerin düşmanlığını çekti, iftiralar yüzünden Turhan Sultanın izni ile Valide kethüdalığından azledilerek Yedikule zindanındaki Kanlıkuyu’ya hapsedildi.

Malına, mülküne el kondu (1652).
Zindanda hastalanması üzerine Kıbrıs’a sürgün edildi.
Bir süre sonra Turhan Sultanın aracılığıyla İstanbul’da oturmasına izin verildi.

Köprülü Mehmed Paşanın sadarete getirilmesine ve böylece osmanlı tarihinde Köprülüler devrinin açılmasına sebep oldu (1656).

Bu siyasî etkisi, Kasım Ağaya mimarlığından daha çok ün sağladı.

Bir cevap yazın