Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa Kimdir,Hayatı

Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa Türk sadrazamı (1644-1702). Sadrazam Köprülü Mehmed Paşanın yeğenidir.

Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa Hayatı

Önce Haseki Sultan’ın konakçısı olarak Yeğen Hüseyin Paşa adı altında anılıyordu. Sadrazam Kara Mustafa Paşa ile Viyana kuşatmasına katıldı.

Dönüşte, Şehr-i Zor valiliğine ve oradan sıra ile Gelibolu yöresinde Çardak muhafızlığına getirildi. sonra sadaret kaymakamlığına, Boğazhisar muhafızlığına yeniden sadaret kaymakamlığına ve tekrar Seddülbahif muhafızlığına tayin olundu. 1964 Yılında kaptanıderyalığa getirildi.

Emrindeki osmanlı donanması, Sakız adasını zorlayan venedik donanmasına, Koyun adalarının güney burnunda yapılan savaşta büyük kayıplar verdirdi.

On beş gün sonra tekrar başlayan savaşta venedik donanmasını kesin olarak yendi ve Sakız’ı fethederek İstanbul’a döndü (1695).

Yerine, Sakız savaşlarında büyük başarılar göstermiş olan, Mezomorto Hüseyin Paşa getirilerek Amcazade’ye de Sakız muhafızlığı verildi.

Kısa bir süre sonra Adana valisi (1695) ve Belgrad muhafızı (1696) oldu.

Mustafa II Macaristan’a karşı üçüncü bir sefere hazırlanırken Hüseyin Paşaya Sava nehrinin karşı kıyılarını yağma etmesi ve ordunun geçeceği yollara köprüler kurdurması emredildi.

Bu görevleri başarı ile yerine getiren paşa, Harb divanında, ikmal ve geri çekilme meselesini göz önüne alarak, seferin Varadin üzerine yapılmasını tavsiye etti.

Fakat sadrazam Elmas Mehmed Paşanın kolay bir başarı kazanmasını istemeyen vezirlerin teşviki ve Timişoara muhafızı Cafer Paşanın Timişoara’ya yaptığı binaları padişaha göstermek istemesi ile bu tavsiye göz önüne alınmadı.

Zenta bölgesinde yapılan savaşta osmanlı ordusu bozguna uğradı. Sadrazam Elmas Mehmed Paşa şehit oldu.

Bu bozgunda güçlükle kurtulan Mustafa II Timişoara’ya gelince, Amcazade Hüseyin Paşayı sadrazam tayin etti (1697). Padişah ile Edirne’ye gelen Hüseyin Paşa, Avusturyalılarla Osmanlıların arasını bulmak için gelmiş olan İngiliz ve hollanda elçilerinin tekliflerini olumlu karşıladı.

Yeni hazırlanan orduya serdar olan Amcazade, 1697’de Sofya’ya gelince avusturya elçileri ile barış görüşmeleri yapmak için reisülküttap Râmi Mehmed Efendi ile baş tercüman iskerletzade Mavrocordato’yu elçi olarak Belgrad’a gönderdi. Kendisi de ordu ile Belgrad’a geldi ve barış görüşmelerini takip etti.

Sürekli savaşlarla yorgun durumda bulunan Osmanlı devleti adına Avusturya, Venedik, Rusya, Lehistan ile yapılan ve Osmanlı devletinin büyük toprak kaybına sebep olan Karlofça antlaşmasını (1699) imzalayan Amcazade Hüseyin Paşanın beş yıl süren sadrazamlığı, Bağdat valisi Daltaban Mustafa Paşanın Basra dolaylarındaki karışıklıkları bastırmak gayesiyle Basra’yı fethi (1700) dışında, barış içinde geçti.

Amcazade, bu sulh devresinde iç düzeni sağlamaya, vergileri azaltmaya, kaptanıderya Mezomorto Hüseyin Paşanın yardımıyla donanmayı yeniden kurmaya çalıştı.

Fakat Mezomorto Hüseyin Paşanın ölümünden sonra şeyhülislam Feyzullah Efendinin yeniliklere karşı çıkması sebebiyle sadrazamlıktan istifa etti (1702) ye Silivri’deki çiftliğinde öldü.

Mezarı Saraçhanebaşı’ndadır. Mevlevi olan Amcazade, ciddi, iyiliksever, mükemmel bir devlet adamıydı. Naima, ünlü Tarih’ini ona ithaf etmiştir.

İçinde Karlofça ile ilgili görüşmelerin geçtiği, Anadoluhisarı ile Kanlıca arasındaki yalısı, süslemeleri ve mermer havuzu ile mimarlık tarihi bakımından büyük önem taşır.

Bir cevap yazın