Kurtuluş Savaşında Trabzon

Kurtuluş Savaşında Trabzon,İşgal sırasında Ruslardan büyük destek gören Pontus Rumları, Mütareke sonrasında, bu defa İngiltere’yi yanlarında buldular. Batum’daki İngiliz askeri üssünden Karadeniz’deki Rum çetelerine silâh ve cephane yağıyordu.

Kurtuluş Savaşı Sırasında Trabzon

Bölgedeki Pontus saldırılarının artması ve zarar veren bir noktaya gelmesi üzerine Trabzon’un ileri gelenleri teşkilâtlanmaya başladılar. 12 Şubat 1919’da Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti’ni kurdular. Cemiyetin amacı, Trabzon Vilayeti’nin Osmanlı Devleti’ne bağlılığını korumak için savaşmaktı. Bu düşünce, Faik Ahmet Bey’in İstikbal gazetesinde kamuoyuna duyuruldu.

İstikbal Gazetesi

Trabzonlular, 23 Temmuz 1919’da toplanan Erzurum Kongresi’ne kalabalık bir heyetle katıldılar. Kongre düzenleyicileriyle Trabzonlular arasında birçok konuda anlaşmazlık çıktı. Yapılan müzakereler sonunda görüş ayrılıkları giderilerek Trabzon delegeleri Servet ve İzzet beyler Heyet-i Temsili-ye üyeliğine seçildiler.

Trabzon’un Millî Mücadele yıllarında yaşadığı önemfi olaylardan biri de Bakü’de kurulan Türkiye Komünist Fırkası’nın başkanı Mustafa Suphi ve arkadaşlarının öldürülmesidir.

ittihat ve Terakki yönetimine karşı olumsuz tutumuyla tanınan Mustafa Suphi,Sadrazam Mahmut Şevket Paşa’ya karşı girişilen suikast sonrasında Sinop’a sürülmüştü. 1914 içinde Çarlık Rusyası’na kaçan ve Bolşevik Partisi ile ilişki kuran Mustafa Suphi, Üçüncü Enternasyonalin ilk kongresinde Türkiye delegesi olarak yer almıştı.

1 Eylülde Bakü’de toplanan Doğu Halkları Kurultayı’ndan sonra toplanan “Türk Komünistleri Birinci Genel Kongresi”nde Türkiye Komünist Partisi Başkanlığı’na Mustafa Suphi seçildi. Mustafa Kemal’le birkaç defa yazışan Mustafa Suphi, ülkedeki birliği bozmamak ve Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile ilişki kurmak şartıyla Anadolu’ya geçme izni aldı.

Mustafa Suphi ve 18 arkadaşı, yeni Sovyet elçisi Medivani’nin kafilesiyle birlikte, 28 Aralık 1920’de Kars’a geldiler. Ancak kurulda bulunanlardan iki eski subay, propaganda yaptıkları gerekçesiyle Kars’ta tutuklandı. Bunun üzerine Erzurum’a hareket eden Mustafa Suphi ve arkadaşları yapılan gösteriler sebebiyle Erzurum’a sokulmadılar.

Bindikleri trenden indirilmeyerek tekrar Trabzon’a döndüler. Trabzon’da iskeleye götürülüp orada bir motora bindirildiler.Ankara’ya gitmek üzere inebolu’ya çıkacaklarını sanan Mustafa Suphi ve arkadaşlarını taşıyan motora Trabzonlu Yahya Kâhya’nın adamlarıyla dolu ikinci bir motor yanaştı. Çıkan çatışma sonunda Mustafa Suphi ve arkadaşları ölü ya da diri olarak Karadeniz’e atıldılar (28-29 Ocak 1921).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir