Mahmud Şebüsteri

Mahmud Şebüsteri İranlı mutasavvıf,şair (1288–1340). Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Ancak eserlerinin incelenmesinden İslam bilimlerini, arap ve İran edebiyatını, özellikle tasavvufu çok iyi bildiği anlaşılıyor.

Zamanının ünlü emirlerinden Hüseyin Herevi’nin sorduğu manzum sorulara verdiği manzum karşılıkları içine alan bin beyitlik Gülşen-i Raz adlı mesnevisi tek şiir kitabıdır.

Mahmud Şebüsteri, İran edebiyatında tasavvuf konularını işleyen, tasavvufa derinlik kazandıran yazarlardan biri sayılır. Onun düşünceleri daha çok insan, evren ve bütün varlıkların Tanrı’dan gelişi, Tanrı’nın bütün evreni kuşattığı konusunda yoğunlaşır.

Ona göre tek varlık Tanrı’dır, evren Tanrı’nın görünüşüdür. Görünen her şey Tanrı’dır. Varlık Tanrı, Tanrı varlıktır. Evren, Tanrı ve insan «bir»dir. Bütün değişiklikler bu «bir»in, ayrı ayrı nitelikler içinde, görünüş alanına çıkışı sonucudur.

Şebüster! varlık birliği (vahdet-i vücut) inancını savunur. Şiire çok sonra başlamakla birlikte, tek manzum eseri olan Gülşen-i Raz’da yer yer çoşkun bir söyleyiş, derinleşen, genişleyen bir duyuş görülür.

Kendinden önce gelen iranlı şairler arasında en çok Sadi ve At-tar’ın etkisi altında kalmış, kendinden sonra gelen birçok İran ve Türk şairini de etkilemiştir. Anadolu’da özellikle mevleviler üstünde açık bir etkisi vardır. Gülşen-i Raz’a birçok yorum, ek yazılmış, onun ele aldığı tasavvuf meseleleri üstünde çok durulmuştur.

Mahmud Şebüsteri Eserleri

Gülşen-i Raz (Sırrın Gülbahçesi); Şahidname (Tanık Kitabı) [manzum]; Hakku’l Yakıyn (En Kesin Doğruyu Bilme) [mensur].

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir