Manda

 

Manda Hindistan’dan doğuya doğru Borneo’ya kadar uzanan bölgelerde yabanıl sürüler halinde yaşayan çeşitli alttürleri vardır.

Mandanın Özellikleri

Afrika’da Sahra’nın güneyinde kalan çeşitli bölgelerde yaşayan Afrika mandası (Syncerus caffer) ise tümüyle yabanıl bir türdür.

Akarsuların yakınlarındaki uzun otlarla kaplı düzlüklerde dolaşan Asya mandası, suya girmeyi ve çamura yatmayı çok sever. Böylece hem sineklerden korunur, hem de serinlemiş olur. Aşırı nemli ve sıcak ortamlarda yaşamaya yatkınlıkları nedeniyle evcil soyları özellikle Güney Asya’daki pirinç tarlalarında son derece değerli bir yük ve çeki hayvanıdır.

Filipinler’de 1 milyonu aşkın, Hindistan’da milyonlarca evcil manda işe koşulmaktadır.

Asya mandası anayurdundan uzak, yeryüzünün birçok sıcak ve ılıman bölgesinde de yetiştirilen evcil hayvanlar arasında yer alır. Türkiye’de 500 bin dolayında manda yaşamakta, bu hayvanlar büyük ölçüde Karadeniz Bölgesi’nin iç, İç Anadolu Bölgesi’nin kuzey kesimlerinde yetiştirilmektedir. Mandanın gücünden yararlanılmasının yanı sıra sütünün içerdiği yüksek yağ oranı nedeniyle krema ve kaymak üretiminde özel bir yeri vardır.

Asya mandası 2 metreye yaklaşan omuz yüksekliğiyle çoğu evcil sığırdan daha iri ve hantal yapılıdır. Ağırlığı en çok 800 kg dolayında, postu seyrek tüylü, mat siyah ya da koyu boz renklidir. Mandanın erkeğine boğa, dişisine inek, yavrusuna malak denir. Boğaların iki ucu arasında uzunluğu 1,5 metreyi aşan iri boynuzları önce dışarıya doğru uzadıktan sonra geriye kıvrılıp hilal biçimini alır.

Asya mandasına benzeyen Afrika mandasının omuz yüksekliği 1,5 metreye, ağırlığı 900 kilograma ulaşabilir. Boynuzlarının bir uçtan  diğer uca uzunluğu ise bazen 1 metreyi aşar. Afrika’nın birçok yerinde bulunan bu türe kıtanın güney ucundan kuzeyde Sudan’a, batıda Gambia’ya kadar rastlanır. Batı Afrika’da yaşayan mandalar daha küçük yapılı ve daha kısa boynuzludur.

Postu da Doğu Afrika’da yaşayan iri mandalar gibi siyah değil kırmızımsıdır. Eskiden çok daha yaygın ve kalabalık sürüler halinde yaşayan Afrika mandalarının sayısı özellikle aşırı avlanma sonucunda çok azalmıştır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir