Manuel Komnenos Kimdir?

Manuel Komnenos Kimdir? (1122’ye doğr. -1180), Bizans imparatoru (1143-1180), İo-annes II Komnenos’un dördüncü oğlu.Babası tarafından veliaht ilân edildi. Manuel, zeki, cesur, iyi yürekli ve yakışıklı bir hükümdardı, alman imparatoru Konrad III’ün yakını Bertha von Sultzbach ile evlendi, imparatorluğun değişik siyasî ve askerî tehditler altında bulunduğu bir dönemde çok yönlü bir siyaset uygulamak zorunda kaldı. Tehditlerden ilki II. Haçlı seferiydi.

Manuel I, bu seferin önderleri olan alman imparatoru Konrad III ve Fransa kralı Louis VII ile dostluk kurdu. Anadolu’ya geçen haçlılara yiyecek ve araç bakımından yardımda bulundu; buna karşılık onlardan Bizans’a dokunmayacaklarına dair söz aldı.

Bununla beraber kılavuz olarak haçlıların yanına, Türklere taraftar kimseler kattı; bunlar haçlıları Türklerin tuzağına düşürdüler. Bu sebeple, yenilen Haçlılardan geri kalanlar Suriye’ye kadar ilerledilerse de Şam’da kesin yenilgiye uğradılar. ikinci Haçlı seferi böylece sona erdi, Bizans da bu tehlikeyi atlatmış oldu.

Selçukluların Bizans topraklarına yaptıkları sürekli akınları durdurmak için Manuel I Komnenos, 1146’da sefere çıktı. Konya’ya doğru ilerlerken selçuk sultanı Mesud ile barış antlaşması imzaladı (1147).

Bu antlaşmaya göre Bizans, Türklerin eline geçen toprakları geri alıyordu. Sultan Mesud’un yerine geçen oğlu Kılıç Arslan II, 1159’da Manuel’in hücumuna uğradı, imparator Kütahya’ya kadar ilerledi, fakat Türkmenlerin saldırısına uğradı.

Bu husus Kılıç Arslan ile Manuel’in arasını açtı, imparator ertesi yıl yeniden sefere çıkarak Eskişehir önüne geldi; Türkmenlerle çarpıştı; Kılıç Arslan’a karşı da Suriye’deki Franklardan ve Selçukluların rakipleri Danişmendlilerden yardım istedi.

Kılıç Arslan Danişmendlilere yenildi ve imparatora sığındı (1162). imparator ona çok yakınlık gösterdi; şerefine ziyafetler tertip etti. Fakat Kılıç Arslan Laodikaea’yı (Ladik, Denizli) alınca aradaki iyi münasebetler bozuldu, öte yandan, Manuel o sırada Macarlarla savaş halindeydi, onun için Selçuklularla hemen savaşa giremedi.

1175’te yanında bulunan Danişmendli Beylerini Amasya ve Niksar taraflarına gönderdikten sonra, Bizans, Frank, Sırp, Macar ve Peçeneklerden kurulu kuvvetli bir ordu ile sefere çıktı, Homd (Sıblia), sonra da Myriokephalon’a (Hoyran gölü ile Kumdanlı arasındaki geçit) girdi; Kılıç Arşların barış teklifini reddetti.

Selçuklular, Bizans ordusunun geçeceği dar boğazları tuttular, yaptıkları anı baskınlarla Bizanslıları müthiş bir bozguna uğrattılar (eylül 1176), Manuel I, kaçıp canını kurtardı, imzalanan barış antlaşmasına göre, Bizans Selçuk sultanına vergi ödeyecekti.

Bundan sonra Komnenos, türk saldırılarına karşı koymaya çalıştı, fakat Myriokephalon yenilgisi, Malazgirt savaşı (26 ağustos 1071) ile başlayan hâkimiyet kavgasının sonu oldu ve bütün Anadolu Türklerin eline geçti.

Manuel I, İtalyan ticaret şehirlerine karşı yürüttüğü siyasette, Bizans’ın çıkarlarını hep ön planda tuttu. Fakat norman tehlikesi ile karşılaşınca, İtalyan şehirlerine karşı yumuşak davranmak zorunda kaldı. Norman savaşlarında yardımı dokunan Venediklilere yeni ticarî imtiyazlar verdi (1148), sonra bu imtiyazlar Pisa (1170) ve Cenova (1163-1170) gibi İtalyan cumhuriyetlerine de tanındı.

Manuel, Pisa ve Cenova ile dostluk kurduktan soora, Venedik’in gücünü kırmak zamanı geldiğini düşünerek Venediklileri tutukladı, mallarına el koydu.

1173’te Venediklilerle Normanlar antlaşma imzalayınca Manuel, Venediklilere haklarını geri vermek zorunda kaldı. Alman imparatoru Kondrad III ile dostluk kurduktan sonra, Almanların safında, norman kralı Ruggero ile savaştı.

Fakat İkinci Haçlı seferi sırasında Ruggero Bizans topraklarına saldırdı (1147), Korfu’yu aldı ve Batı Yunanistan’ı yağma etti. Bizans o sıralarda Haçlılar ve Kuman’larla uğarışıyordu; bu yüzden Normanlarla hemen savaşamadı.

Kuman’ları yendikten sonra, Venediklilerin yardımı ile Kerkyra’yı ele geçirdi; Normanların müttefiği olan Sırplarla savaştı ve onları yendi (1149). Ruggero 1154’te öldükten sonra yerine geçen Guglielmo I, Manuel’in Doğu İtalya’ya savaşmaya giden ordusu ile karşılaştı.

Bizans kuvvetleri, başlangıçta durumu kendi lehlerine çevirmeyi başardıkları halde, 1156’da yenildiler, imzalanan barış antlaşmasına göre, Manuel İtalya’yı Normanlara bırakmak zorunda kaldı (1158). Manuel I Komnenos, Macarlara karşı on sefer yaptı.

1164 Antlaşmasından sonra, Macar kralı Istvan IIl’ün kardeşi ve macar tahtının veliahtı Velas, İstanbul’u ziyaret etti;

Manuerin kızı ile nişanlandı ve despot unvanını aldı. Bir süre sonra Macarlar antlaşmayı bozunca Manuel, Macarlarla savaştı ve Macaristan’ı Bizans’a bağladı. Oğlu olmadığı için Bizans’ı ve Macaristan’ı kızının nişanlısı Velas’ın yönetiminde birleştirmek istiyordu.

Fakat ikinci karısından bir oğlu olunca (1169), bu tasarı gerçekleşemedi ve kızının nişanı bozuldu. Buna rağmen Velas, Bizans’ın dostu ve müttefiki olarak kaldı. Manuel, Sırpları da Bizans’a bağladı

Antakya’nın latin soylu prensi Rinaldo, Kilikya Ermenilerinin Bizans’a karşı başlattıkları isyana katılınca, Manuel, Rınaldo’ya karşı savaş açtı; Kilikya’nın birçok şehrini ele geçirdi; ermeni kralı Toros ile latin prensi Rinaldo, barış imzalamak zorunda kaldılar (1150).

Manuel, Kudüs’ün Latin kralı Amalricus ile birleşip Mısır’a saldırmak istedi; fakat Bizans’ın deniz seferi başarısızlıkla son bulunca, Mısır’da bulunan Salâhaddin Eyyubî ile barış antlaşması imzalandı (1169).

Manuel Komnenos dinî konularla da ilgilendi. 1157 ve 1166 yıllarında iki konsil topladı. Doğu ve Batı kiliseleri arasında bir anlaşma ortamı aradıysa da, Patrik Mikhaerin ayrılıkçı tutumu buna engel oldu. Manuel, ermeni kilisesiyle de birleşmek istedi.

Onun zamanında Bizans, askerî giderler yüzünden, daha çok İktisadi alanda yıkıntıya uğradı; bu durum ülkenin feodalleşmesine yolaçtı. Manuel I Komnenos ölünce, yerine oğlu Aleksios II geçti.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir