Merzifon

Merzifon Hakkında Genel Bilgi,70,167 nüf.939 km2. Şehir, Merzifon ovasının kuzey kenarında Taşan (Tavşan) dağının eteklerinde kuruludur; yüksl. 750 m. 11 merkezinde 48 km, iskelesi olan Samsun’a 104 km uzaklıktadır.

İlçenin doğusunda Suluova İlçesi, güneyinde Merkez ilçesi ile Çorum İli, batısında Gümüşhacıköy İlçesi, kuzeyinde de Samsun İli ile çevrilidir. İlçenin kuzeyi ve batısı dağlık olup, orta ve doğu kesimleri ovalıktır. Kuzeyinde 1909 m.ye ulaşan Tavşan Dağı, güneyinde de Çakır Dağı’nın uzantıları bulunmaktadır. Amasya’nın yakınında Yeşilırmağa katılan Tersakan Çayının suladığı Merzifon Ovası yörenin başlıca tarım alanıdır. Aynı zamanda burası Tersakan çayının kolları olan Gümüşsuyu ve Solhan Çayı ile sulanır.

Merzifon

Merzifon Tarihi

Merzifon, eski Mazibone veya Heliupolis’in yerini ve adını almıştır. Ortaçağ kaynaklarında adı Barimon (Barzimon) olarak geçen şehre, halk arasında bazen Marsıvan da denir. Yöre, Malazgirt savaşından (1071) az sonra emîr Danişmend tarafından ele geçirildi, XII. yy. ortalarında Kılıç Arslan II tarafından Konya Selçuklu devletine katıldı. XIII. yy. ortalarında bir süre İlhanlılar hâkimiyetinde kaldı. XIV. yy. ortalarında Sivas emîri Eretna, yüzyıl sonlarına doğru emîr Şadgeldi ve Kadı Burhaneddin arasında el değiştirdi. 1392’de Yıldırım Bayezid tarafından alındı. Evliya Çelebi (1647) burayı 4 000 evli zengin bir şehir olarak anlatır. O dönemde Merzifon’un pamuklu dokumacılığı; boyacılığı çok gelişmişti.

Merzifon Tarihi Eserleri

Merzifon, tarihi eser bakımından oldukça zengindir. Bu eserler Osmanlı imparatorluğu devrine aittir.

Tek kubbeli camiler

Merzifonlu karamustafa paşa camii: Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından (1666-1667) yaptırıldı. Cami, bedesten, hamam ve handan meydana gelen bir külliyenin içindedir. Sarımtırak kesme taştan yapılmıştır; dikdörtgen bir planı vardır. Mihrap yeri kenarlı bir niş şeklindedir; üstte mukarnaslar yer alır. Caminin son cemaat yerinin önünde şadırvanlı bir avlu vardır. Avluyu üzerinde pencereler bulunan bir duvar çevirir. Avluya üç kapıdan girilir, ortasında şadırvan yer alır. Şadırvan dıştan konik, içten kubbe şeklinde bir çatıyla örtülüdür.

Bozacı camii: Bozacı camii’nin kitabesi olmadığından yapılış tarihi belli değildir. Depremden yıkılan cami son yıllarda onarım gördü. Kesme taştan tek kubbeli, kare planlı küçük bir yapıdır, önünde son cemaat yeri vardır.

Tek kubbeli diğer camiler: Odunpazarı camii; Dobakminare camii; Sofular camii; Tacettinibrahim camii ve Alacaminare camii.

Düz tavanlı ahşap camiler: ikincimurat camii; Çay camii; Hacıhasan camii; Eyüpçelebi camii; Şışlioğlu camii; Nusretiye camii; Şerbetçi camii; Neccar camii; Piroğlu cami; Aşağıharmanlar camii.

Merzifon

Merzifon Türbeleri

Şehirdeki türbelerin çoğu yıkılmış bugün iyi durumda iki tUrbe kalmıştır. Bunlar, XIV. ve XVII. yy.lar arasına ait Piribaba türbesi üe Üçler kümbeti’dir. Piribaba türbesi, kare planlı bir yapıdır, kubbe sekizgen kasnağa oturur.

Üçler kümbeti ise altıgen planlı, basit, kütlesel bir yapıdır.

Çelebi sultan mehmet medresesi: Cumhuriyet caddesinde ikinci murat camiinin yanındadır. Merzifon’daki eserler içinde en önemli ve en değerli yapıdır. Bugün kütüphane olarak kullanılmaktadır. Medrese, ortada kare bir avlu ile avluyu çeviren dört duvar ve bu dört duvar ortasında bulunan birer büyük eyvanla, bu eyvanlar arasında yer alan medrese odalarından (20 oda) meydan gelir. Planı bakımından ilgi çekici bir yapıdır. Yapının anıtsal portalinin üzerinde son devirlerde yapılmış bir saat kulesi yükselir.

Merzifon Hamamları

Merzifon’da Osmanlı devrine ait pek çok hamam olduğu bilinir; fakat bugün sadece Paşa hamamı, Tuz pazarı hamamı, Çifte hamam sağlam durumdadır. Bu hamamlar plan olarak haçvari dört eyvanlı ve köşe hücreli tipe girerler.

Bunlar arasında en önemlisi Paşa hamamı, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa külliyesine dahildir. Yine aynı külliyenin içinde önemli bir yapı da Bedestenedir. Binanın üzeri kubbeyle örtülüdür. Cephelerde dört tatafta da dükkânlar vardır. Külliyenin başka bir yapısı olan Taşhan’ın da Merzifon’daki yapılar içinde, özelllikle mimarisi bakımından oldukça önemli bir yeri vardır. Han iki katlıdır, ortada bir avlu vardır. Han odalarının duvarlar ortasına rastlayanları kubbeyle, ötekileri tonozla örtülüdür. Merzifon’da bu yapılardan başka Tokmak çeşme, Paşa çeşmesi, Horoz pınarı çeşmesi gibi bazı önemli çeşmeler de vardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir