Mitoloji Nedir? Mitolojinin Özellikleri

Mitoloji Nedir,Mitolojinin Özellikleri yun. mythos, efsane ve logos, bitim’den fr. mythologie). Putperest eski çağda veya çeşitli milletlerde tanrıların, yarı tanrıların ve kahramanların efsanevi tarihi.

Mitoloji Terimi ve Tanımı

Mitoloji terimi, Avrupada daha çok Klasik Eskiçağ için kullanılmışsa da, bugün mısır, yunan, türk, alman, İskandinav, slav, pers, hint, çin, japon v.b. mitolojileri diye ayırımlar yapma alışkanlığı yerleşmiştir. Mitolojinin özelliği, eski tanrılar hakkında yorumların doğmasına imkân vermiş olmasıdır.

Fakat bu araştırmalarda da büyük güçlüklerle karşılaşılır: efsane gelenekleri, o zamanın günlük olaylarına dayandığı açıkça görülen ekleme hikâyelerle birleşerek yere ve zamana göre, şaşılacak derecede çeşitlilik gösterir, biçim değişikliklerine uğrar, başka unsurlarla karışır.

Bu da, masal unsurlarının yalnızca kültler ve dinî ikonografyalarla ilgili bir alan olmamasından, aynı zamanda ve daha büyük çapta, sanat ve edebiyatta tema olarak kullanılmasındandır.

Bu bakımdan mitoloji daha ilk çağlardan itibaren, önce destanların, sonra tiyatronun, süslemecilerin (Pompeii freskleri) ve retorikçilerin bol bol yararlandıkları bir kaynak halini aldı.

Şiir (Hesiodos) veya bilimsel yazılar (Apollodoros kitaplığı, roma çağı elkitapları) halinde, mit derlemeleri ortaya çıktı. Mitlerin menşeleri üstünde yapılan yorumlayıcı araştırmalar M. ö. V. yy.a kadar uzanır.

Bu çağda mitoloji uzmanları çoğalmaya başladı: Akusilaos, Pherekydes, Hellanikos, Herodotos, M.ö. IV. yy.da Euhemeros mitolojiyi kurtarıcı ve site kurucusu kahramanların (meselâ Theseus) serüvenleri gibi, zamanla biçim değiştirmiş ve şiirleştirilmiş tarihî olaylar olarak yorumladı; Nikandros (Heteroiumena [Değişimler]) türlerin menşeini, mitlerle canlandırılan efsanevî değişimlerde buluyordu.

Yeni Eflatun’cular alegorik yorumlara çok meraklıydılar: onlarca mitler, birtakım fikirlerin sonradan kişileştirilmiş şekilleriydi Metotları ateşli çekişmelere yol açan bu alegori sistemi Roma imparatorluğu zamanında uzun süren büyük bir ilgi gördü.

Charles de Brosses ile, kısmen karşılaştırmalı mitolojiye dayanan çağdaş incelemeler başladı; De Brosses fetişçi külterle klasik mitler arasındaki yakınlığı farketti. Bu alanda önce dilbilimsel verilerin desteğiyle, Hint-Avrupa mitolojileri arasında karşılaştırmalarla yetinildi.

Mitolojinin Özellikleri

Yunan ve roma mitleri arasındaki önemli yakınlıklar, bazı tanrıların birleştirilmesine imkân verdiği gibi, öteki mitolojilerin ilk örneği olan bir arî mitolojisinin varlığından söz edilmesine de yol açtı.

Ama bu görüşün bir esasa dayanmadığı kısa zamanda anlaşıldı. Filologlar (Max Müller, Breal) ise mitolojide tem rolü dilin oynadığını ileri sürdüler.

Onlara göre, mitoloji kişilerini doğuran kelimelerdi. Bazı kimseler de (A. Lang, Salomon Reinach, Frezer) mitlerin doğrudan doğruya ilkel zihniyetin ürünü olduğunu iddia ettiler.

Mitler astronomi ve meteoroloji olaylarına esrarlı görüntü ve anıtları yorumlama ihtiyacına (Clemont Ganneau’nun ikonografya yorumlamaları) veya alegorilere bağlandı.

Mit temalarının (Euhemeros’un savunduğu görüşün tersine) tarih olaylarıyla beslendikleri ileri sürüldü (Dumezil).

Victor Berard’a göre mitler, dinî âyin formüllerinin yorumlanmasından doğmuştur. Hattâ miti, dinî düşünce tarzının orijinal bir ürünü sayanlar da çıkmıştır.

Ne var ki bu sistemlerin hiç biri kendi başına kesin bir açıklama sayılamaz; günümüzde, her mit tiplerine göre (Grimal), ayrı bir açıklamaya başvurulur.

Bu açıklamalar arasında da en geçerli olanı ve en sık kullanılanı dinî törenlere dayanan açıklama şeklidir.

Öte yandan, mitolojilerdeki bazı hikâyelerin ne ahlâkî, ne de sembolik bir yanı vardır; bunlar olsa olsa, az çok kutsal bir kökten geldiğine inanan sitelerin kendilerini övmek için uydurdukları masallar olabilir .

Mitoloji

Mitoloji

Mitoloji

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir