Moralı Ali Efendi

Moralı Ali Efendi Seyit, Avrupa’ya gönderilen ilk osmanlı elçilerinden (Mora, ?-?, 1809).

Moralı Seyyid Ali Efendi

İstanbul’da maliye kaleminde yetişti. Defterhane kasadarı oldu. 1795’te Berlin elçiliğine gönderilecekken vaz geçildi.

1796’da Paris büyükelçisi oldu. İyi Rumca bilir, fransız dostu olarak tanınırdı. Paris’te Napolyon’un faaliyetlerini dikkatle takip ediyor, topladığı haberleri Devletine hemen bildiriyordu. Buna rağmen Fransız Dışişleri bakanı Talleyrand’la görüştüğü bir gün Napolyon Mısır’a ayak bastı ve Ali Efendi bu haberi çok geç öğrendi.

Fransa’da üç yıldan fazla kaldı, 16 temmuz 1802’de Paris’ten ayrıldı. İstanbul’a döndükten sonra defterdar, defteremini, Tophane nazırı, Bahriye nazırı olarak vazifeler aldı.

Selim III’ün tahttan indirilmesi ve katledilmesi ve Mahmud II’nin tahta çıkarılması olaylarında durumunu korudu. Alemdar Mustafa Paşanın sadrazamlığı sırasında ona taraftarlık etti.

Alemdar’ın hazırlattığı İttifak Senedi’ni imzaladı. Mustafa IV’ün boğdurulması olayına da adı karıştı. Alemdar Mustafa öldürülünce korkudan bir süre saklandı.

Sonra yeniçeri ileri gelenlerine para yedirerek ortaya çıktı. Bu sefer yeniçerilere yaranarak devlet işlerine karıştı. Napolyon ile anlaşma yapılması konusunda bir lâyiha düzenledi.

Mahmud II onun yeniçerilere dayanarak her işe karışmasına öfkeleniyordu. Bu sebeple önce Akdeniz muhafızı olarak İstanbul’dan uzaklaştırıldı, sonra öldürtüldü. Başı İstanbul’a getirildi. Yolculuğu çıkışından başlayarak Paris’te görev yaptığı süre içindeki gözlem ve izlenimlerini içeren Fransa SefaretnamesiTarih-i Osmanî Encümeni Mecmuasında, Morali Ali Efendinin Paris Sefaretnamesi adıyla yayınlandı. Moralı Esseyyid Ali Efendi sefaretnamesi adıyla 1911’de basıldı.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir