Nadir Şah Kimdir,Hayatı

Nadir Şah Kimdir,İran şahı (Kubkan 1688 -Fethâbâd 1747).

Nadir Şah Hayatı

Afşar Türklerindendir. Tahmasp II’nin hizmetine girdi ve Tahmasp Kulu Han unvanını aldı. Başkumandan oldu.

Meşhed’i kendine karargâh yaptı (1725). Abdalîler ve Türkmenlere karşı başarılar kazandı.

Tahmasp tarafından Luristan’ı gönderildi; Horasan, Mazenderan, Yezd, Kirman ve Sistan’a vali tayin edildi; Tahmasp’ın kızkardeşi Gevher Şad ile evlendi.

Osmanlı devletinin daha önce îran ile yaptığı antlaşmayı (1727) tanımayarak Nihavend, Hemedan ve Tebriz’i aldı (1730).

Nadir Horasan’dayken, Patrona Halil isyanını bastıran Osmanlı devleti İran’a ordu gönderdi. Nadir’in elde ettiği yerler tekrar Osmanlılara geçti.

Ancak Nadir, Bağdat’ta yapılan antlaşmayı (1732) tanımadı; Tahmasp II’yi tahttan indirerek yerine Tahmasp’ın oğlu Abbas III’ü geçirdi (1732).

Bundan sonra da Osmanlılara karşı harekete geçti. Bağdat’ı kuşattı. Erzurum valisi Topal Osman Paşa, Nadir’i bozguna uğrattı (1733).

Nadir yaralı olarak Hemedan’a kaçtı; Leylan’da yapılan ikinci bir savaşta Osmanlıları yendi.

Ruslar ile Osmanlılara karşı bir antlaşma imzaladı. Arpa çayı savaşında (1735) Osmanlıları yenerek Gence, Tiflis ve Revan kalelerini aldı ve Osmanlı devletine barış teklif etti.

Rusya ile savaşa hazırlanan Osmanlı devleti Nadir’in bu teklifini kabul etti ve barış görüşmelerine başlandı.

Osmanlı devleti ile savaşa son veren Nadir, Abbas III’ü tahttan indirerek yerine kendini şah seçtirdi (1736).

Hindistan seferine çıktı. Muhammed Şahı yendi ve onunla İndus ırmağının kuzeyindeki bütün toprakları İran’a bırakan bir antlaşma yaptı (1739).

Hindistan dönüşü Kafkasya’ya bir sefer yaptı. Dağıstan’a kadar ilerledi.

Bu durum, Ruslarla arasının açılmasına sebep oldu. Osmanlılar ile yapılan barış görüşmelerinde İran’ın isteklerinin kabul edilmemesi üzerine, Bağdat çevresini yağmaladı, Kerkük ve Erbil’i ele geçirdi (1743).

Musul’u kuşattıysa da alamadı (1743). Osmanlı devletine karşı düzenlediği son seferinde Kars’ı kuşattı (1744); şehri alamadan geri çekildi.

Sonra Yeğen Mehmed Paşanın kumanda ettiği bir osmanlı ordusunu yendi (1745); bu başarıdan sonra Osmanlı devleti ile Bağdat’ta, Kasnşirin antlaşması esaslarına uygun olarak bir antlaşma yaptı (1746).

Fethâbâd’daki karargâhında kaçar ve afşar reisleri tarafından öldürüldü.

Bir cevap yazın