Niksar

Niksar,Karadeniz bölgesinde (Orta Karadeniz bölümü. Tokat ili) ilçe merkezi şehir; 35 201 nüf. Kelkit ırmağına sağdan karışan Çanakçı deresinin her iki yamacı üzerinde kurulmuştur; yüksl. 350 m. Niksar, Tokat’a 58 km’lik; Karadeniz kıyısındaki Ünye’ye yollarla (108 km) bağlıdır. Niksar ilçesi, 1 672 km2.

Niksar Tarihi

Neocaesarea adıyla eski bir yerleşme bölgesinin (Neokaişareia) üstünde Tiberius tarafından kuruldu. 314’te şehirde, dini bir meclis toplandı. Malazgirt savaşından sonra Türkler tarafından alındı; Danişmentlilerin yönetimine geçti.

Bizans imparatoru İoannes Komnenos, şehri geri almak için kuşattı; fakat alamadı (1140). Danişmentliler arasındaki saltanat kavgalarından yararlanan Bizans imparatoru Manuel şehri eline geçirdi (1164); Kılıç Aslan şehri geri aldı. Yıldırım Bayezid zamanında Osmanlıların eline geçti. Alevi ve celâlî ayaklanmalarından zarar gördü, XIX. yy.da nüfusu 4 000 – 5 000 arasındaydı.

Niksar

Niksar Tarihi Eserleri

Yunan ve Roma devirlerinde önemli bir yerleşme bölgesi olan Niksar’da bu dönemlere ait eserlerden hemen hiç bir şey kalmadı; bugün şehirdeki eski eserlerin hepsi Danişmentliler ve Anadolu Selçukluları devrine aittir.

Niksar Kalesi

Şehre hâkim bir tepe üzerindedir. Birçok kulesi vardır. Antik devirdeki kalenin yerine Bizans devrinde yenisi yapıldı ve Türkler devrinde onarıldı.

Ulucami veya Melek gazi camii

Niksar’ın en önemli camisidir. Cenepnizade Haşan Bey tarafından yaptırıldı (1145). Caminin enine 5, boyuna 7 nefli bir planı vardır.

Niksar Yağıbasan Medresesi (içkale veya Yağıbasan camii)

Kalenin eteğinde, kuzeyde yer alan bu yapı, bugün harap bir durumdadır. Medresenin, Melikgazi türbesinin arkasında bulunan kitabesinden, Mehmed İbni Melik Gazi’nin kardeşi ve halefi Nizameddin Yağıbasan tarafından 1157’de yaptırıldığı anlaşılıyor. Anadolu selçuklu medreseleri arasında, kubbeli medreseler grubuna girer.

Çöreği büyük tekkesi (veya Çöreğibüyük Camii)

Niksar’ın en önemli eserlerinden biridir. Tokat yolu üzerinde bulunan yapı, tekke kısmıyla anıtsal bir kapıdan (portal) meydana gelir. Melikgazi türbesi, üzeri konik bir çatıyla örtülü olan kare planlı esas mekân ve üç kubbeli son cemaat yeriyle bir cami görünüşündedir. XII. yy.a ait olduğu sanılan Kulak türbesi, Melikgazi türbesine göre daha ince bir işçilikle yapılmıştır. İçten moloz, dıştan renkli kesme taşlarla süslüdür. Yağıbasan mescidi, Yağıbasan medresesinin batısındadır. Sekizgen planlı türbe, Kulak türbesiyle aynı tipte ve daha büyüktür.

Hacı çıkrık (veya Çepnibey) türbesi

Dikdörtgen planlı, üzeri tek tonozla örtülü bir yapıdır (1179’da inşa edildi). Karanlık türbe: Hacıçıkrık türbesi yakınındadır. Taş ve tuğladan yapılmıştır; üzeri kubbeyle örtülüdür.

Kırkkızlar türbesi

Niksar’ın önemli eserlerinden biridir. Kitabesinden, yapının XIII. yy.a ait olduğu anlaşılıyor. Yapıya «Kırkkızlar» adının verilmesi mahallî bir aşk hikâyesine dayanır. Halk şairi Emrah’ın mezan da Niksar’dadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir