Osmanlıda Törenler

 

Aradan geçen 10 yıl içinde Anadolu’yu yakıp yıkan ve ağır vergiler ko¬yan Moğollar’ ın önünden kaçanlarla onlara bağlanmak istemeyen Türkmen boy ve ulusları da beyleriyle beraber Osman Bey’e bağlandılar.

Herkes Oğuz Han töresine göre yapılan bir törenle birer birer Osman Bey’in önünde diz çökerek onun verdiği kımızı içtiler ve sadakat yemini ettiler. Kayı boyu bu yeni katılmalarla iyice büyüdü. 1299 yılında Osman Bey bağımsızlığını ilan ederek fiilen ve hukuken Osmanlı Devleti’ni kurdu.

6 yüzyıl sürecek olan Osmanlı. kültürünün de mayası böylece bir yan¬dan Şeriat, başka yandan örfe uygun biçimdeki bu törenlerle atılmış olu¬yordu. Daha sonra Şeriat’ın zarfı içindeki örfe dayanan bu anlayış devle¬tin düzenini sağlayacak ve toplumun kültürünü yönlendirecek ve hukuk sisteminin de esasını meydana getirecekti.

Bilindiği gibi “töre” toplumda yerleşmiş örf, adet, ahlak ve davranış biçimlerinin tümüdür. Bu nedenle günümüzde bile hukukun tamamlayıcı kaynaklarındandır. Uygulanmaların vazgeçilmez ve zorunlu olduğu inan¬cından doğan töreler toplum düzeninin manevi bir unsuru olmuşlardır.

Törenler ise toplum hayatında önemi olan olayları ve günleri an¬mak, kutlamak, bayram tebrikatı, cüluslar, kabuller için yapılan toplan¬tılardır. Katılanların ve görevlilerin yerlerini ve yapacakları işleri belirle¬yen kesin tören kuralları vardır. Nitekim Türkmen beylerinin Osman Bey’e biat etmeleri sırasında hem töreler, hem de tören kurallarının ge¬rektiği gibi uygulandığı anlaşılıyor.

“Biat”, kabul ve tasdik muamelesine verilen addır. “Biat etmek” ise bi¬rinin hakimiyetini kabul etmektir. Osmanlılar’da her Padişahın cülusun¬da bu maksatla “biat törenleri” yapılması gelenek olmuştur. Törenler dev¬letin kudreti ile orantılı biçimde görkemli yapılmıştır.

Gerek Divan-ı hümayün’da ve gerekse Bab-ı asafi’de (Paşakapısı’nda) yapılan törenlerin kesin kuralları vardı. Nitekim Kanüni Sultan Süley¬man zamanında saray merasimini, bütün törenlerin kurallarını bilen, yöneten ve uygulayan “teşrifatçılık” mesleği kurulmuş ve bu makam Osmanlı Devleti’nin yıkılışına kadar önemini korumuştur.

Osmanlıda Yapılan Törenler

Osmanlı Devleti’ndeki törenleri asil olanlar, dönüşümlü tekrarlananlar ve zuhuruna bağlı yapılanlar biçiminde sınıflandırmak mümkündür.

Osmanlıda Asli Törenler

 
a. Cülüs (ya da Biat) Merasimi
 
b. Hil’at-ı umümi
Mutad (Periyodik) törenler
 
a.Mevlid-i Şerif Okunması
 
b.Hırka-i şerif ziyareti
 
c.Surre-i hümayun alayı
 
d.Hacıların dönüş haberinin gelmesi
 
e.Padişah ve Sadrazamla muayede törenleri (ramazan ayı törenleri)
 
f.Divan-ı hümayun toplantı törenleri
 
g.Ulufe dağıtım törenleri
 
h.Donanmanın sefere çıkış törenleri

Gerektiğinde yapılan törenler

a.Donanmanın dönüşü törenleri
 
b.Hanedan-ı ali Osman’ın cenaze törenleri
 
c.Elçilerim kabulü törenleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir