Ruhun Tutkular – Descartes

Ruhun Tutkular – Descartes (Les Passions de l’ame), Descartes’ın Amsterdam’da 1649’da yayımlanan eseri.

Ruhun Tutkular – Descartes Konusu

Descartes bu eserini prenses Elizabeth Stuart için yazdı ve İsveç kraliçesi Kristina’ya yolladı.

Eser üç bölümden meydana gelir:

1. Descartes, genel olarak tutkular ve bu arada bütün insan tabiatı üstünde durur)

2. daha sonra doğrudan doğruya tutkuları inceler; fikir niteliği taşıdıkları için bu tutkuları kapsadıkları anlamlara göre sınıflandırır.

Filozofa göre altı temel tutku vardır.

Bunların birincisi bedenimiz için yararlı veya zararlı olduğunu bilmediğimiz yeni bir nesne karşısında duyduğumuz hayranlık veya şaşırma’dır.

Bundan sonra yararlı veya zararlı olduğunu bedenimizin daha önce tanıdığı nesnelerin organizmamız üstünde bıraktığı izlenimden doğan sevgi ve nefret; gelecek içinde kavradığımız bir nesneye karşı duyduğumuz sevgi veya nefretten başka şey olmayan istek ve sevilen veya nefret edilen bir nesneye halihazırda sahip olmaktan doğan neşe ve hüzün gelir;

3. altı temel tutku, aralarında birleşerek özel tutkular’ı doğurur.

Bu eserde descartes’çı ahlakı tamamlayan açıklamalar vardır.

Filozofun, tutkuları hiç bir zamn mahkum etmediğini belirtmek gerekir.

«Benim geliştirdiğim felsefe, tutkuları bir yana atacak kadar barbar ve yabani değildir; tersine, ben hayatın tatlılığını ve güzelliğini tutkularda buluyorum».

Ama Descartes tutkuları tanır ve bilirsek «onların kötü etkilerinden ye aşırılıklarından kurtulacağımızı», hükümlerimizi yanılgıya sürüklediklerini sezdiğimiz zaman onları bir yana atabileceğimizi ve akıl sayesinde «doğru bir şekilde kullanabileceğimizi» ileri sürer.

Bir cevap yazın