Rumeli Vilâyetleri Hakkında Talimat | Osmanlı Tarihi |

 

Rumeli Vilâyetleri Hakkında Talimat Makedonya’da «Vilâyâtı Selâse» (üç vilâyet) denilen Manastır, Selânik ve Kosova vilâyetlerinde yapılacak ıslahatın esaslarını tespit eden talimat (1902).

Manastır, Selânik ve Kosova vilâyetleri, Ayastafanos antlaşmasıyla Bulgaristan’a bırakılmıştı.

Berlin antlaşmasında tekrar Osmanlı devletine geri verildi; fakat antlaşmanın 23. maddesi bu üç vilâyette özel bir idare kurulmasını ve mahallî ihtiyaçlara uygun bir ıslahat yapılmasını öngörüyordu.

Osmanlı devleti büyük avrupa devletlerinin isteği üzerine bu üç vilâyette yeni kurulacak idarenin esaslarını Rumeli Vilâyetleri nizamnamesi adı altında hazırladığı bir tüzükle tespit ederek büyük devletlere bildirdi; fakat Abdülhamid II, bu nizamnameyi, Makedonya’nın Osmanlı devletinden alınmasına sebep olacağını düşünerek uygulamadı, Bulgaristan, Doğu Rumeli’yi ülkesine kattıktan sonra Makedonya – Edirne adlı bir cemiyet kurarak Makedonya’yı da ele geçirmeye çalıştı; bunu bulgar çetelerinin ve komitelerinin hareketleri takip etti.

Bulgarların bu faaliyetlerinin yanı sıra, Sırplar ve Yunanlılar da Makedonya’yı kendi topraklarına katabilmek için çete ve komiteler kurdular.

Makedonya’da ilk ihtilâl 1902’de çıktı, fakat kısa süre içinde Babıâli tarafından bastırıldı.

Bunun üzerine, Berlin antlaşmasında imzası bulunan büyük avrupa devletleri Osmanlı devletine başvurarak Berlin antlaşmasının 23. maddesinin uygulanmasmı istediler.

Abdülhamid II, bu baskılara karşı koyamadı.

Konya valisi Avlonyalı Ferid Paşa başkanlığında Rumeli Vilâyetleri Islahat komisyonu kuruldu.

Bu komisyon Rumeli Vilâyetleri Hakkında talimat adıyla bir ıslahat programı hazırladı.

Bu program şu esasları kapsıyordu:

1. her vilâyette nafıa müdürlükleri kurulacak

2. valiler ticaret, tarım ve sanayinin gelişmesi için çalışacaklar

3. jandarma ve polis, hıristiyan ve müslümanlardan olacak

4. mahallî askerî birlikler valinin emrinde olacak

5. her kasabada üyçleri hıristiyan ve müslümanlardan meydana gelen nizamiye mahkemeleri kurulacak

6. elli haneden kalabalık olan her köyde okul açılacak, millî eğitim vergisinin üçte ikisi mahallî ihtiyaçlar için sarfedilecek

7. bu işlerin uygulanmasını bir genel müfettiş denetleyecekti.

Bu programın uygulanmasıyle eski Yemen valisi Hüseyin Hilmi Paşa, vilâyâtı selâse müfettişi umumîsi unvanıyla görevlendirildi.

Bir cevap yazın