Saatleri Ayarlama Enstitüsü – Ahmet Hamdi Tanpınar

Saatleri Ayarlama Enstitüsü – Ahmet Hamdi Tanpınar Ahmet Hamdi Tanpınar’ın romanı (1961).

Türk toplumunun ve kültür hayatının Birinci Meşrutiyetten Cumhuriyet dönemine kadarki gelişimini yergici bir gözlemle anlatır.

Çağın gelişmelerine ayak uyduramayan kalıplaşmış müesseseleri tenkit eder.

İslam Ortaçağı, osmanlı yaşayışı, batılılaşma hareketleri yanında Bergson’un zaman anlayışını, Freud’un psikanaliz çalışmalarını, hatta İkinci Dünya savaşından sonra yaygınlaşan varoluşçuluk akımını tenkit konusu yapan eserde, özellikle yazarın gençlik yıllarındaki İstanbul’a ve Mütareke devrindeki fikir çevrelerine ait gözlemleri dikkati çeker.

Eserin kahramanı Hayri İrdal, imparatorluğun çöküş döneminde geleneksel kültür ortamında yetişmiş ve yarı yarıya tasavvuf düşüncesine bağlı bir saatçinin yanında meslek öğrenmiştir.

Birinci Dünya savaşından sonra ruh doktoru Ramiz’in psikanaliz cemiyetine ve ispritizmacılar klübüne üye olur.

Dr. Ramiz vasıtasıyla tanıdığı Halit Ayarcı ile birlikte Saatleri Ayarlama enstitüsünü kurar.

Bu enstitü, büyük servet ve yaygın ün kazanmasını sağlar.

Saatlerle uğraşmaya ve zaman kavramının tahliline kendini kaptırır.

Hayat gerçeklerinden koptuğu için karısının Halit Ayarcı ile kurduğu ilişkinin dahi farkına Yarmaz.

Bir süre sonra enstitü hükümetçe kapatıldığı halde tasfiye işlemi, sürekli bir görev halinde enstitü mensuplarına verildiği için Hayri İrdal’ın kurduğu gerçek dışı dünyadaki mutluluğu devam eder.

Bir cevap yazın