Sahel Nedir

Sahel Nedir,(ar. sahel, kıyı). Kuzey Afrika’da kumlu ve kumtaşlı kıyı tepelerinden meydana gelen bölge.

Sahel Bölgesi

Tropikal Afrika’da Büyük Sahra’nın güneyinde çöl iklimiyle daha güneydeki Sudan iklimi arasındaki geçiş ikliminin hüküm sürdüğü bölge.

Güney Fas’ta esen çöl rüzgarı.

Kuzey Afrika’da sahil tepeleri Pliyosen devir ve Dördüncü zamanda iç ovaların kenarlarındaki yükselme hareketi sonucunda ortaya çıktı.

Yoğun nüfuslu bu tepelerde bağcılık yapılır ve ağaç yetiştirilir.

Fas’ta Casablanca’nın her iki yanında Şaviye ve Dukkala ovalarının kenarı, başlıca özelliği sebze tarımı olan sahillerle çevrilidir.

Fakat en önemli sahiller Cezayir ve Tunus’tadır.

Oran sebha’sı ovasına hakim olan Oran sahili, Rio Salado ırmağı ağzında Maçta bataklığına kadar genişliği yer yer değişerek 100 km boyunca uzanır.

Sarp ve kesikli engebeler (Cebel Murcaco [589 m], Kahar [612 m] ve Oruz [631 m]) kumlu çanaklarla oyulu kıvrımlı bir yaylada yükselir.

Oran’ın doğusunda bağcılık, batısında sebze tarımı ağır basar.

Cezayir sahili, Oran sahilinden çok daha önemli ve çok daha zengindir.

Kumlu tepeler denize doğru, yakın bir tarihteki hareketlerle yükselmiş eski kumsallarla sınırlıdır.

Yaşlı Buzarea kütlesinin (407 m) her iki yanında uzanan tepeler, denizden ayırdıkları Mitica ovasına hakimdir.

Yirmi kilometre kadar genişliğinde olan bölgeyi Harras ve Mazafran vadları aşar.

Burası Cezayir’de ilk tarım yerleşme bölgesidir; başlıca özelliği Cezayir banliyösü dışında uzanan geometrik planlı büyük kasabalar ve dağınık büyük çiftliklerdir.

Çok yüksek olan nüfus yoğunluğu yer yer km2’ye 350 kişiyi bulur.

Kumlu topraklı kıyı bölgesinde çitlerle çevrili turfanda meyve bahçeleri yer alır.

Meyve ağaçları ve otlakların büyük yer kaplamasına rağmen bağcılık ağır basar.

XVII. yy.da Endülüslülerin yerleştiği Bizerte sahili büyük kasabaları ve bahçeleriyle İspanyol huertalanrını andırır.

Sus ve Sfaks sahilleri, yükseltisi 250 m’yi aşmayan 10-140 km genişlikte tepeler üzerinde uzanır.

Kuraklığa rağmen (yılda 350 mm yağış), zeytinlikler gelişmektedir.

Çok yoğun olan nüfus (km2 başına 100 – 200 kişi), büyük kasabalarda ve zeytinliklere serpiştirBilimselş evlerde yaşar.

Bozkıra doğru uzanan tahıl tarlaları zeytinlik haline getirilmektedir.

Tropikal Afrika’da sahil

Dakar, Kayes, Sasanding, Mcpti, Say ve Çat gölünün güneyinden geçen bir çizginin kuzeyinde, Moritanya’dan (Mirik burnu) Nijer kıvrımına ve Çat gölüne kadar Sahra’da uzanır.

Oradan Kızıldeniz’e kadar, Merkezi Sudan topraklarında Hartum’u da içine alarak devam eder.

Sahilde hüküm süren iklim, yıllar arası yağışların düzensizliği bakımından Sahra iklimiyle çelişir; üstelik yağışlar az ve tornado şeklindedir.

Sahilde iki iklim bölgesi ayırt edilir: yıllık yağışların 250 veya 300 mm’nin altında olduğu ve çok kısa bir süreye dağıldığı kuzey bölgesi; daha yağışlı olan güney bölgesi.

Kuraklık yüzünden bitki örtüsünün çöl özelliğinde olduğu bu kesim, bodur ve dikenli bitkiler (akasya-zamk ağacı, ılgın) bölgesidir.

Yer yer fundalıklar ve buğdaygillerle kaplı çorak bölgeler burada da çok büyük bir yer tutar.

Güneye doğru 300 – 500 mm’yi bulan yıllık yağışlar yaz mevsiminin üç ayına dağılır, hurmagiller ve akasyalar sıklaşır, ağaçların boyu yükselir, borassus’lar ve özellikle baobablar ortaya çıkar.

Bu bölgede, sulanan bölgelerdeki pirinç ve pamuk tarımının yanı sıra kuru tarım da (yerfıstığı, darı) yapılır.

Sulama bakımından elverişli yerlere tarımcı bir nüfus yerleşmiştir (Sonrhai’ler, Haussa’lar); bu şehirler arasında göçebe hayvan yetiştiricileri dolaşır.

Sahil, Tropikal Afrika’nın en büyük hayvancılık bölgesidir.

Batıda Magrıplılar, merkezde ve doğuda Tuaregler, sahil kenarındaki topraklar ile kuzeyde Hoggar ve Tibesti dağlarının etekleri ve büyük erglerin kuzeyinde yer alan otlaklar arasındaki topraklarda sürekli olarak düzenli seferler yaparlar; kervanlarının, varış noktası sahil şehirleridir.

Jeol. Kuzey Afrika’da, favnası hem Miyosen hem Pliyosene benzeyen ve en tipik örneği Oran sahilinde görülen oluşuk.

Bazı bilim adamları sahilin, Ponsiyen ile çağdaş bir üst miyosen katı olduğunu öne sürer.

Başka bilim adamlarıy-se sahili Alt pliyosene bağlar.

Bir cevap yazın