Şahkulu İsyanı Nedir,Nedeni,Sonuçları

Şahkulu İsyanı Nedir,Bayezid II zamanında Anadolu şiîlerinin Osmanlı devletine karşı çıkardıkları isyan.

Şahkulu İsyanı Nedeni

Şahkulu isyanının elebaşısı (Teke, ?-Sivas 1511). Babası Hasan Halife ile birlikte İran’a giderek Şah İsmail’in babası Şeyh Haydar’ın hizmetine girdi.

Sonra memleketi olan Teke’ye döndü. Antalya’da Yalınlı köyü yakınlarında bir mağaraya çekilerek ibadetle ve Şiîlik propagandasıyla uğraştı; büyük ün kazandı. Bayezid II kendisine her yıl 6 000 – 7 000 akçe gönderirdi.

Anadolu’da şehzadeler mücadelesinden ve Teke sancağı tımarlı sipahilerinin huzursuzluklarından yararlanarak çok sayıda taraftar kazandı ve isyan etti. Sadrazam Hadım Ali Paşa ile yaptığı savaşta öldü.

Şahkulu İsyanı

Bayezid II zamanında Anadolu şiîlerinin Osmanlı devletine karşı çıkardıkları Şahkulu isyanı.

Şah İsmail, İran’da Safevi devletinin temellerini attıktan sonra Anadolu’da da yoğun bir şiî propagandasına girişti.

Bu propaganda sonunda birçok anadolu Türkmen aşireti İran’a göç ettiği gibi.

Şah İsmail’in halifeleri de Anadolu’ya yerleşerek Şah İsmail’in propagandasını yapmaya başladılar. Bunlardan Şahkulu Baba Tekeli Teke yöresinde birçok taraftar kazandı.

Bu sıralarda Teke sancağında birçok sipahinin tımarı elinden alınmış, gerçekte tımara hak kazanmamış olan kimselere verilmişti.

Durumlarından hoşnut olmayan Teke sancağı sipahilerinin birçoğu Şahkulu’na taraftar oldular.

Şahkulu, Teke sancağında durumunu kuvvetlendirdikten sonra kendi düşüncelerini yaymak için adamlarından bazılarını Siroz’a, Selanik’e, Zagra Yenicesrne, Filibe’ye gönderdi.

Şahkulu, taraftarlarını çoğalttıktan sonra, Bayezid II’nin oğulları arasındaki saltanat mücadelelerini fırsat bilerek isyan etti, önce Antalya’dan Manisa’ya gitmekte olan şehzade Korkud’a saldırdı.

Şahkulu’nun isyanı haber alınınca Antalya subaşısı Hasan Bey ile Korkud’un defterdarı, 3 000 kişiyle Şahkulu’na karşı çıktılarsa da yenilerek Antalya kalesine çekilmek zorunda kaldılar.

Bu başarı Şahkulu’nun taraftarlarını çoğalttı. Teke ilinde birçok köy ve kasaba Şahkulu’nun eline geçti.

Burada Şahkulu Anadolu beylerbeyi Karagöz Paşanın gönderdiği askerleri yenerek Burdur’a baskın yaptı (1511).

Eline geçen yerlere beylerbeyi ve subaşılar tayin etmeye başladı. Bu sırada taraftarlarımı, sayısı 20 000’i bulmuştu.

Şahkulu bundan sonra Kütahya üzerine yürüdü. Kütahya önünde Anadolu beylerbeyi Karagöz Paşa ile yaptığı savaşta önce yenildiyse de.

Karagöz Paşanın askerlerinin yağmaya başlamalarından yararlanarak savaşı kazandı ve Karagöz Paşayı esir ederek Öldürttü.

Şehzade Korkud’un gönderdiği Hasan Ağa kumandasındaki ikinci bir orduyu da yenerek Bursa üzerine yürüdü.

Bu durum karşısında sadrazam Hadım Ali Paşa 8 000 kapıkulu askeriyle Şahkulu üzerine hareket etti.

Bu seferin başka bir amacı da şehzade Ahmed’i tahta çıkarmaktı. Şahkulu ve taraftarları Karaman yolu üzerinde Kızılkaya boğazında savunmaya çekilmişlerdi.

Hadım Ali Paşa, Kızılkaya boğazında onları kuşatarak yardım almamalarını sağladı.

Bu sırada şehzade Ahmed, yeniçerilerden kendine biat etmelerini istedi; yeniçerilerin bu teklifi kabul etmemeleri üzerine savaş alanını bırakarak sancağına çekildi.

Şahkulu İsyanı Sonuçları

Osmanlı ordusunun zayıflamasından yararlanan Şahkulu da Sivas’a doğru çekilmeyi başardı; fakat Hadım Ali Paşa 500 yeniçeriyle onu takip etti.

Hadım Ali Paşa ile asiler arasında ikinci savaş Sivas yakınındaki Gedikhan’da oldu.

Savaşta Hadım Ali Paşa ve Şahkulu yaralanarak öldüklerinden iki taraf kuvvetleri de dağıldı.

Asiler İran’a doğru çekilmeye başladılar. Yolda bir İran kervanını soyduklarından İran’a vardıkları zaman asilerin ilerigelenleri Şah İsmail tarafından öldürtüldü; birçoğu da İran birliklerinin içine dağıldı.

Bir cevap yazın