Saint Barthelemy Katliamı

Saint Barthelemy Katliamı 24 ağustos 1572’de Paris’te, kral Charles IX’un emriyle Protestanların topluca katliamına verilen ad; Aziz Bartholomaeus yortusu gününde ve taşra illerinde daha sonraki günlerde anılır.

1570 Tarihli Saint-Germain fermanıyla katoliklerle protestanlar arasında iç barış sağlandıktan sonra, kralın danışma kuruluna bir protestan olan amiral Gaspard de Coligny kabul edBilimselşti.

Charles IX üstünde büyük etkisi görülen Gaspard de Coligny, krala Fransızları birbirleriyle uzlaştırmak, İspanya kralı Felipe II’ye karşı milli bir savaş açtırmak için baskı yapıyordu.

Charles IX’un annesi Catherine de Medicis, bu tasarıya karşı çıkmak ve oğlunun üstündeki nüfuzunu korumak amacıyla, Guise dükü Henri’nin taraftarı olan katoliklere yaklaştı ve Coligny’yi öldürtmeğe karar verdi. Ama Coligny, Louvre sarayından çıkarken yaralanmakla kaldı (22 ağustos 1572).

Kralın açtırdığı soruşturmayı önleyen Catherine de Medicis, krala bu işteki rolünü itiraf etti, ama onu, kız kardeşi Marguerite de Valois’nın Fransa kralı Henri de Navarre (geleceğin Henri IV’ü) ile evlenme töreninden (18 ağustos) sonra Paris’te kalan fransız protestanlarının önderleri tarafından kendisine karşı hazırlanmış bir komplonun varlığına inandırdı.

Korkuya kapılan Charles IX da Protestanların katliamına razı oldu ve bu işin ayrıntılarını da, gelecekte Henri II adıyla taç giyecek olan kardeşi ve Guise düküyle birlikte hazırladı.

Bundan sonra, 24 ağustos günü şafak vakti Louvre’dan çıkan Guise taraftarları Paris’e dağıldılar, Saint-Germain-l’Auxerrois kilisesinin tehlike çanlarıyla ayaklanan halk da onların peşine takıldı.

Sonunda Coligny ile 3 000’i aşkın protestan öldürüldü. Navarra kralıyla Conde prensi, ancak çarçabuk din değiştirerek ölümden kurtuldular.

Sonra, sözde kalan krallık emri taşra illerine de yayıldı ve yaklaşık olarak 25 ağustos – 3 ekim arasında, Lyon, OrIeans. Rouen, Bourges, Meaux, Bordeaux gibi bazı şehirlerde de uygulandı.

Bununla beraber, kral 28 ağustosta Felipe ile papa Gregorius XIII tarafından bir zafer olarak kutlanan katliamın durdurulmasını emretti. Oysa, iki mezhep arasındaki kini kamçılayan.

Avrupa’nın protestan ülkelerinde tiksinti uyandıran ve Protestanlığı ülkesinde yok ettiğini sanan Catherine de Medicis’nin umutlarına rağmen iç savaşa yol açan dini hoşgörüsüzlük sembolü Saint-Barhelemy gerçekte bir İspanyol zaferi olmuştu.

Bütün bu olaylar sırasında, Alba dükü aylarca, Gueux’lere karşı davranışlarında istediği gibi hareket etmekte serbest kaldı.

Çok geçmeden de olayın gereksizliği anlaşıldı ve avrupa siyasetinin zorlamasıyla (İspanya’ya karşı olan protestan ittifaklarının muhafazası), ülkede dini tarafsızlık ve hoşgörü anlayışına dönülmesini savunan «siyasiler» topluluğunun ortaya çıkması sonucunu doğurdu (Beauleu barışı, 1576).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir