Sakalar Kimdir?

Sakalar Kimdir? Çince Su veya Se, önce Orta Tiyanşan’da, sonra da Güneybatı Asya’da yaşayan Turani kavimler topluluğu (M.ö. VIII. yy. – IV. yy.). Topluluğun yönetimine Türkler hakimdi.

Bunlara Doğu İran’ın tacir kavimlerinden Sogdlar da karıştı. Hakimiyetleri Fergana, Kaşgar, Aral gölü, Hazar denizi arasındaki alana, bugünkü Rusya’nın güneyine kadar yayıldı.

Büyük Dara’nın kitabesinde Sakalar, bu bölgelerde yaşayan üç grup olarak gösterilir. Yunan tarihçileri, Sakaları Skit topluluğunun (Skythai) en güçlü zümresi sayarlar.

Hipokrates’in Sakaların ahlak ve adetleri hakkında verdiği bilgiler, çin kaynaklarının Hunlar ve Göktürkler hakkında söylediklerine uyar; inanışları, ölü gömme törenleri ve örfleri Altaylılarınkinin aynıdır; dermeevlerde, yani Türklere özgü keçeden yapılmış kubbeli çadırlarda yaşadılar.

Sakaların en büyük hükümdarı hanlıların Afrasyab dedikleri Alp-Er-Tunga idi (öl. M. ö. 625). Firdevsi, Şehname’sinde İran-Turan savaşlarından söz ederken İran hükümdarı Keyhüsrev ile Afrasyab’ın (Alp-Er-Tunga) kahramanlıklarını anlatır. M.ö. 623’te Çinliler, Saka devletinin bir kısmını ele geçirdi.

M. ö. 546’da Akamanışlar sülalesinden Kiros, Siriderya havzasında Sakalar ile savaştı; fakat, Alp-Er-Tunga’nm haleflerinden Tomirus tarafından öldürüldü.

Tomirus’un oğlunun adı Yunanca kaynaklarda Spargapises olarak geçer. Büyük Dara da Amuderya’nın kuzeyinde Sakaları yenerek buralara göçmenler yerleştirdi (M.Ö. 522).

M. ö. 330 – 327 yıllarında Büyük İskender, Afganistanı Tirmiz üzerinden geçerek Siriderya yöresinde Sakaların reisi ile kardeşi Kartas’ı (Kardaş) yenerek bu bölgeye Makedonya, Kıbrıs ve İran’dan göçmenler yerleştirdi.

Sakalar, bir yandan İranlIlar, öte yandan Çinliler tarafından ortadan kaldırıldı. Bugün Yakut Türkleri kendilerine «Saka» derler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir