Sakız Adası

Sakız Adası yun. Khios veya Khio, ital. Scio, Ege denizinin batı kesiminde yunan adası, İzmir körfezini kapatan Çeşme yarımadasının karşısında; 858 km2; 24100 nüf. Başlıca şehri, Sakız. Adayı en yüksek noktası Pelinnaion dağı (1 297 m) olan bir sıradağ boydan boya aşar.

Sulama sayesinde verimli tarım yapılır: bağcılık, zeytin ağaçları. Sakız ağaçlarının reçinelerinden sakız elde edilir.

Eskiçağdan kalıntıları ve cenova hakimiyeti zamanından anıtları muhafaza eden Sakız’ın, Homeros’un oturduğu yerlerden biri olduğu sanılır. Theopompos’un ve sofist Theokritos’un yurdu.Ada, Psara ile bir il (62 100 nüf.) meydana getirir.

Sakız Adası Tarihi

Ada, XI. yy.da Selçukluların ve Anadolu’da kurulan beyliklerin saldırılarına uğradı. Kılıç Arslan I’in kayınpederi olan Caka Beyin eline geçtiyse de Bizanslılar tarafından geri alındı.

Türk akınlarına karşı korumak şartıyla, Bizanslılar tarafından katalonyalı ücretli askerlere bırakıldı (1303).

Cenevizli Benedetto Zaccaria, adayı ele geçirdi (1304). Bizans imparatoru Andronikos III, adayı Cenevizlilerden geri aldıysa da ada tekrar Cenevizlilerin eline geçti (1346).

Sakız’a hakim olan Cenevizliler, adayı türk akınlarından korumak için Aydınoğulları, Saruhanoğulları, daha sonra da Osmanlılara vergi vermek zorunda kaldılar. Timur’un İzmir’i ele geçirmesinden sonra vergiyi Timur’a verdiler.

Murad II, Sakız’ın vergisini 4 000 duka olarak tespit etti. İstanbul’un Osmanlıların eline geçmesinden sonra adanın vergisi 12 000 dukaya çıkarıldı. Ada 1566’da kesin olarak osmanlı hakimiyetine geçti.

Sakız, osmanlı yönetimi sırasında önce Kaptanpaşa eyaletine, sonra da Cezayiri Bahri Sefid vilayetine bağlandı ve bu vilayetin merkezi oldu. XVII. yy.da Fransızların ve Venediklilerin; XVIII. ve XIX. yy.da da rum korsanlarının saldırılarına uğradı; fakat 1913’e kadar osmanlı hakimiyetinde kaldı.

Bu tarihte Yunanlıların eline geçti. Lozan antlaşması gereğince ada müslümanlarıyla anadolu Ortodoksları mübadele edildi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir