Sami Dilleri

Sami Dilleri Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika’da geniş bir alanda konuşulan dil öbeği.
Sami dilleri, bükünlüdür ve bu öbekteki diller arasında büyük benzerlik görülür. En eski eserler, sami dillerin IV. bin yıldan itibaren Kalde’de, II. bin yıldan itibaren Kenan’da konuşulduğunu gösterir. İslamlığın yayılması sami dillerin konuşulduğu alanı büyük ölçüde genişletti.

Bugün Arapça, hemen bütün öbür sami dillerin konuşulduğu alanı (Kuzey Afrika, Arabistan) kapladığından bu diller hemen hemen bütünüyle ortadan kalkmıştır; Arapça, Türkçe ve özellikle Farsçanın kelime hazinesinde büyük değişiklikler meydana getirmiştir. Sami dilleri öbeği doğu sami (akkad dili) ve batı sami (kuzeyde, kenan dili ve Aramca; güneyde Arapça ve Saba) dilini kapsar.

Sami dilleri grameri, hint-avrupa dilininkinden çok farklıdır. Kelimelerin etimolojisi sami dilde daha belirlidir. Kökler çoğunlukla üç ünsüzden oluşur: ktl (öldürmek), kvl (konuşmak), frk (paylaşmak), fsr (açıklamak) v.b. Ünsüzler, sami dilde kelime kökünün temel unsurudur: genel fikir bu ünsüzlere bağlanır, ünlüler ikinci derecedeki ilişkileri açıklar: arapça katele (öldürdü), kutile (öldürüldü), katûl (katil), kıtl (düşman) v.b. Genel olarak, sami dilde ünsüzler leksikolojiyi, ünlüler ise dilbilgisini ilgilendirir, ünsüz sistemi çok zengindir. Gırtlaksı, soluklu, patlamalı veya solukluların çok çeşitli olması dikkati çeker, Sami yazı da ünlülerin ikincil niteliklerini ortaya koyar: yazıda ünlüler hesaba katılmaz veya ikinci derecedeki işaretlerle gösterilir.

Sami ağızlarında çok köklü bileşik kelimelere rastlanmaz ama önek, içek, soneklerle yapılan türeme kelimeler kullanılır. isim çekiminde başlangıçta üç hal vardı: nominatif, genitif ve akkuzatif; bu üç hal Arapçada muhafaza edBilimselş, İbranice ve Aramcada ise sadeleştirBilimselştir. Fiil sistemi ikinci ve üçüncü şahısta öznenin eril-dişil ayırımını yapar. Biri tamamlanmış eylemi, öbürü tamamlanmamış eylemi belirten iki zaman vardır.

Ayrıca sami dillerin kelimelere istiareli anlamlar verme konusundaki elverişliliğini de belirtmek gerekir. Samı yazı, M.Ö. II. bin yılda kenan dili ve Aramca konuşulan alan üzerinde gelişti. Bu yazı, çeşitli türemiş biçimler halinde Avrupa’ya ve Asya’nın bir bölümüne de yayıldı ve bugün de özellikle latin alfabesi biçiminde yayılmaya devam etmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir