Saruhan Masifi

Saruhan Masifi Türkiye’nin Ege bölgesinde; yereyin eski temeli. Bu ad, alman coğrafyacısı A. Philippson tarafından kullanılmış olan Lidya-Karya masifi deyimine karşılık İbrahim Hakkı Akyol tarafından ileri sürüldü ve türk coğrafyacıları tarâfından benimsendi.

Yeni jeologlar bunun yerine «Menderes masifi» deyimini kullandılar; ancak bu ad daha çok orta kesimdeki kristalin (billûrsal) metamorfik çekirdeğini belirtir. Bu çekirdek, büyük ekseni Simav çayının yukarı çığırıyla Büyük Menderes’in ağzı arasında yer alan oval bir alan meydana getirir; yapısında kısmen Birinci zamandan daha eski yer hareketlerinin etkisine uğramış granit, gnays, mikaşist v.d. kayaçlar yer alır.

Bu eski çekirdek Birinci zaman sonlarında ve üçüncü zaman içinde’meydana gelen daha yeni yer hareketleri’ için sert bir kalıp görevi yapmış, eski Çekirdek çevresinde onun kenarının doğrultusuna uyan kıvrımlar meydana gelmiş ve bu yeni kıvrımlar eski masife eklenerek onun alanını genişletmiştir.

Bunlar, Batıda Philippson’un «Doğu Ege kıvrımları» adını verdiği kuzeydoğu-güneybatı dqğrultulu kıvrımlar, güneyde batı-doğu doğrultulu Güney Menteşe kıvrımları, doğuda güneydoğu-kuzeybatı doğrultulu içbatı Anadolu kıvrımlarıdır. Bu genişlemiş kütlenin sırtı Üçüncü zaman ortasında düzleşmiş, alçalmış, üzeri neojen tatlı su gölleriyle örtülmüştür. Üçüncü zaman sonunda eski masif ve ona eklenen kıvrım alanları yeni hareketlere uğrayınca, bunlar hep birlikte kırılarak yer yer yükselmiş, yer yer çökmüş ve Eğe bölümünün oluk biçimli vâdileri meydana gelmiştir; bunların en önemlileri doğu-batı doğrultusundadır; ayrıca yer yer buna dik (kuzey-güney) veya verev (güneydoğu-kuzeybatı) çukur alanlar meydana’-‘gelmiiştir; Ege bölümünün yüzey şekillerindeki fâzla parçalılık bu olaya bağlanabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir