Selçuklu Devleti Adli Teşkilatı

Selçuklu Devleti Adli Teşkilatı Şer’i kaza ve örfi kaza olmak üzere ikiye ayrılmıştı. Şer’i davalara her ülkede bulunan kadılar bakarlardı. Bağdat’ta bulunan başkadı (kadilkuzat) merkezde mahkeme reisliği yapar, öteki kadıları da denetlerdi. Kadılar, şeriatla ilgili davaların yanında, tereke ve hayrat işleriyle, vakıf idaresine de bakarlardı.

Türklerin bağlı olduğu hanefî fıkhına göre hareket eden kadıların verdikleri hükümler kesindi. Ancak, yanlış bir hüküm verilmişse bu durum öteki kadılar tarafından imzalanarak sultana bildirilirdi. Böyle yetkileri olan kadıların yetişmesi üstünde titizlikle durulurdu, örfi mahkemeler, inzibatsızlık, devlet emirlerine karşı gelme suçlarıyle ve siyasi suçlarla ilgili davalara bakarlardı. Bu teşkilatın başında emiri dad (adalet emiri) bulunurdu.

Ordu mensuplarının davalarına kadıi askerler (asker kadıları) bakardı. Selçuklu adliyesindeki görevliler, büyük divana ve eyalet divanlarına bağlı olmadıklarından siyasî ve idari etkilere kapılmadan bağımsız bir şekilde hareket edebilirlerdi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir