Senfoni Müzik Nedir?

Senfoni Müzik Nedir,(yun. syn, birlikte ve phone, ses’ten fr. symphonie). Her çalgı için birçok icracının bulunmasıyla ve tınıların çeşitliliğiyle nitelenen orkestra sonatı. H Konçertante senfoni, genellikle iki bölümden meydana gelen ve birçok solocu tarafından icra edilen konçerto.

Senfoni’nin doğmasına yol açan akım İtalya’da başladı, Milano’da, Paris’de, Manheim’de gelişti ve Viyana’da Haydn, Mozart ve Beethoven ile en parlak dönemini yaşadı, önceleri sinfonia adı, çalgı üçlülerine, dörtlülerine olduğu gibi opera uvertürlerine de veriliyordu.

A. Scarlatti, Bononcini, Bassani, Albinoni (1700) gibi besteciler Vivaldi’nin senfonilerine öncülük etti; Vivaldi’nin Senfonileri ise Sammartini’nin senfonilerini müjdeler; Sammartini, daha o sıralarda senfonilerinde 2 obua, 2 korno, 2 flüt kullanmaya ve i-talyan operası uvertürlerinin düzenini (iki allegro arasında bir yavaş bölüm) uygulamaya başlamıştı.

Fransa’da XII. yy. başında Belalande’ın Symphonies pour les Soupers du Roy (Kralın Yemek Senfonileri), daha sonra Gautier de Marseille’in eserleri fransız uvertürlerine dayanan senfonilerin meydana çıkış noktası oldu; bu senfoniler iki yavaş bölümün çerçevelediği bir hızlı bölüm düzenindeydi ve kimi zaman son bölümü eksik olabilirdi, özellikle Bach ve Handel tarafından çok beğenilen bu son senfoni biçiminden klasik senfoninin allegrosu meydana getirildi.

Mannheim’li müzikçilerin (Richter, Filtz, Toeschi, Cannabich) etkisiyle senfoni yayıldı; bu arada Cari Philipp Emanuel Bach’ın da bu Mannheim okuluna yakın olduğu anlaşılıyor.

Monn, Gluck ve Viyana okulunun temsilcilerinden sonra Haydn (yüzdört senfoni yazdı) renkli çalgılamasıyla, ustalıklı geliştirmeleriyle senfoniye yeni bir hız verdi; Mozart aynı biçimi ele aldı ve yabancı ülkelerden edindiği verilerle zenginleştirdi: mi bemol majör, do majör, sol minör senfonileri (1788).

Beethoven’in dokuz senfonisi ile «müziğin İncilimi yazdığı söylenmiştir; gerçekten klasik dönemde senfoni bu eserlerle doruğuna erişmiştir.

Schubert, senfonilerinde, zaman zaman Mozart’ın üslubuna yaklaşarak Beethoven’in izleyicisi oldu; Mendelssohn, İskoç ve İtalyan senfonileriyle, Schuman İlkbahar ve Rheinland senfonileriyle Schubert’in çizdiği yoldan gittiler; bu arada Schumann daha XVII. ve XVIII. yy.da moda olan çevrimsel temaları kullandı (bu formülden daha sonra Franck ve okulu yararlandı).

Berlioz Fantastik Senfoni’yi (1830) ve Romeo ve Juliette’i (1839), Liszt, Faust Senfonisi’ni, Dan-te Senfonisi’ni yazdı; her iki besteci de senfoniyi senfonik şiir biçimine (programlı müzik) yönelttiler, ayrıca üfleme çalgıların sayısını çoğaltarak orkestrayı zenginleştirdiler. Yeni klasiklerden Bruckner (dokuz senfoni, 1864-1896) ve Brahms (dört senfoni, 1876-1885) senfoniye hiç bir yeni katkıda bulunmuş sayılmazlar.

Mahler’in 1919’da Münih’te bin icracıyle seslendirilen Binler Senfonisi, Strauss’un Ev Senfonisi (1903) ve Alp Senfonisi (1915) aşırı şişirilmiş orkestra ve koro ile icra edilen senfonilerin iflâs ettiğini ortaya koydu.

Senfoni XX. yy.da, çok sayıdaki açık ve kesin üslûp denemeleriyle, geleneksel klasisizm ve romantizm biçimlerinden gittikçe daha köklü bir şekilde sıyrılarak serbest bir orkestra parçası niteliğine büründü.

En ünlü çağdaş senfoni yazarları arasında, A. Roussel, t. Stravinskiy, S. Prokofiev, D. Şostakoviç, A. Haçaturyan, R. Vaugbam Williams, G. I. Malipiero, P. Hindemith, A. Honegger, D. Milhaud, E. Bloch, K. Szymanowskiy, B. Martinu, H. Villa-Lobos, A. Copland sayılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir