Sforza Ailesi

Sforza Ailesi,Cotignola (Romagna) asıllı ünlü bir aile. Bu aileden Milano dukaları hanedanı çıktı. Asıl adı attendobo idi, sonra MUZIO (veya GiACOMO) ATTENDO-LO’nun (Cotignola 1369-Pescara yakınlan 1424) lakabı olan «Sforza» adım aldı.

Muzio on üç yaşında askerlik mesleğine girdi; Perugia’nın, Müano’da Giovanni Galeazzo Visconti’nin, sonra Milano’ya ve Pisa’ya karşı Floransa’nın, nihayet Ferrara’da, Nicolas III d’Este’nin hizmetinde kondotiyere oldu.

Napoli krallığının ele geçirilmesinde Louis II d’Anjou’ya yardım etti. Bu krallıkta durmadan Braccio da Montone’nin ordusuna karşı savaştı. Başkumandanlığa getirildi.

Kraliçe Giovanna II devrinde hazine nazın Pandolfello Alopo’nun (1414) rekabetiyle karşılaştı ve bir süre, kraliçenin kocası Marche prensinin hışmına uğradı. Sonra, papanın kışkırtmasıyle, Napoli’yi ele geçirmek isteyen Louis III d’Anjou’ya yardım etti (1420), yeniden kraliçe Giovanna’nın hizmetine girerek, onun Aragon’lu Alfonso V’in taraftarlarından kurtulmasında yardımcı oldu.

Bu sıralarda bir kaza sonucu boğuldu. Muzio iyi bir askerdi, ama siyasi entrikalara hiç yatkın değildi; mutlu evlenmelerle ailesinin hakimiyetini sağladı, aynı zamanda evlilik dışı oğlunun da durumunu sağlama bağladı.

FRANCESCO I

(San Miniato 1401-Milano 1466), öncekinin evlilik dışı oğlu. Babasının yanında savaştı, ölünce, Giovanna II adına Napoli’yi kuşatarak, babasının başladığı işi devam ettirdi. Sonra Venedik’e ve papa Eugenius IV’e karşı, Milano dukası Filippo-Maria Visconti’nin hizmetine girdi.

Marche’yi aldı, Venedik dukasının hizmetine geçti, bu arada Milano dukasına da.fazla sert davranmadı, çünkü onun tek kızı Bianca Maria ile evlenmek niyetindeydi. Bu amacına 1441’de Milano tahtının mirasçısı olmak vaadiyle ulaştı.

Buna rağmen duka onu, Venedik’e karşı beslediği savaşçı emellerini desteklememekle suçlayarak, devlet işlerinden uzak tuttu. Francesco Venedik’e yaklaştı, Marche’dan Yaz geçeceğini söyleyerek papa Nicolaus V’in desteğini sağladı.

Bu arada Milano dukası öldü; Ambrosio cumhuriyeti (1447) kısa sürede güçsüz düştü ve kondotiyere Francesco Sforza, Milano’da bir kurtarıcı gibi karşılanarak duka ilân edidi (1450). Hemen sonra da önemli ittifaklar yaptı (Cosimo de’Medici, Charles VII ve 1464’te kendisine Cenova üstündeki haklarını bırakan Louis XI) ve Kuzey İtalya’da belirli bir siyasi denge kurdu (Lodi barışı, 1454).

Francesco’nun siyaseti de, askeri taktiği gibi, esnek ve ihtiyatlıydı. Milano’nun gelişmesi için çaba gösterdi, bu şehri çeşitli yapılarla süsledi (Canala della Martesana, Ospedale Maggiore), bilginleri, edebiyatçıları ve özellikle İstanbul’dan kaçan Yunanlıları (Konstantinos Laskaris) sarayında topladı.

Oğlu GALEAZZO MARİA

(Fermo 1444-Milano 1476), diplomatik görevlerde bulunduktan ve Louis XI’e yardım ettikten sonra, 1466’da duka olarak babasının yerine geçti. Sanat meraklısı, aç gözlü ve müsrif, gösterişi seven, sefih, zalim bir kişiydi. Bununla birlikte eşitlik duygusuna sahipti ve kendisinden yardım isteyenlere karşı iyi davranırdı. Bramante’yi Milano’ya çağırdı. Cumhuriyetin yeniden doğacağı umuduna kapılan milanolu üç genç tarafından öldürüldü.

Yerine geçen oğlu GİAN GALEAZZO

(Abbiategrasso şatosu 1469-Pavia 1494), yaşı küçük olduğu için annesi Bona di Savoia’nın naipliği altında hüküm sürdü. Az sonra amcası Ludovico il Moro naipliği kendi eline aldı (1480), yeğenini bir prens gibi yetiştirmeyi ihmal etti ve 1494’te milanolu eşraf tarafından tahta çıkarıldı.

Gian Galeazzo’nun FRANCESCO

Milano 1491-Fransa’da 1512’ye doğr.) adında bir oğlu vardı. Duc-hetto («küçük duka») denen Francesco, Louis XII tarafından Fransa’ya götürüldü. Mannoutier rahibi oldu.

MASSİMiLiANO

(1493-Paris 1530), Ludovico’nun oğlu. Babası düşünce Almanya’ya sığındı, alman geleneklerine göre yetiştirildi ve papa Julius II sayesinde dukalığı geri aldı (1512), bunda, kendisine bir çeşit vasilik eden isviçrelilere verdiği tavizlerin de payı vardı. Massimiliano, Marignano’da François I’e yenilince (1515), topraklarını, belli bir ödenek karşılığında ona bıraktı ve son günlerini Fransa’da geçirdi.

FRANCESCO II

(1495-1535), Ludovico’nun ikinci oğlu. O da kardeşi gibi sürgünde yaşadı; sonra Leo X ile Kari X onu 1521’de yeniden dukalığa getirmeye karar verdiler. Francesco II ılımlı reformlara girişti. Fakat imparatorluk taraftarlarınca ihanetle suçlanarak Como’ya sürüldü (1526); Dukalığı vasiyetle bağışlamak şartıyle Karl V tarafından hakları geri verildi (1529). Francesco II, Sforza ailesinin son Milano dükü oldu. (

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir