Silahdar Damat Ali Paşa

Silahdar Damat Ali Paşa,Osmanlı sadrazamı (Sölöz 1667 – Peterwarden 1716).

Silahdar Damat Ali Paşa Hayatı

Sirke Osman Paşanın aracılığıyla saraylılar hizmetine girdi (1693). Enderunda öğrenim gördü. Silâhtar Çorlulu Ali Ağanın hizmetine girdi. Gizli ilimlere ve sihre inanmış ve bu bilgisine etrafını da inandırmış olduğundan, Mustafa II nin saltanatında sırkâtibi olarak nüfuz kazandı.

Ahmed III’ün cülusunda (1703) rikabdar, aynı yıl çuhadar ve silâhtar oldu (1704). Padişahın gözüne girdi ve beş yaşındaki kızı Fatma Sultanla da nişanlandı, ikinci vezirlikle Kıbrıs eyaleti verildi (1709).

Saraya yakınlığı dolayısıyla devlet işlerine karıştığından sadrazamlardan Çorlulu Ali Paşa, Köprülüzade Numan Paşa, Baltacı Mehmed Paşa, Gürcü Yusuf Paşa, Abaza Süleyman Paşa ve Kaptan İbrahim Paşanın azil, sürgün ve öldürülmelerine sebep oldu. 1713’te sadrazamlığa yükseldi. önce Ruslarla olan anlaşmazlıkların halledilerek barışın kurulmasına çalıştı.

Sonra Hotin kalesini yeniden yaptırdı ve tahkim etti. Şam valisi Osmanoğlu Nasuh Paşanın isyanı bastırıldı. Dimetoka’da oturan İsveç kralı Demirbaş Şarl (Kari) memleketine gönderildi ve Lehistan’la barış yapıldı (1714).

Ali Paşa, bu suretle içte ve dışta aldığı tedbirlerle kuvvetlenip Venedik cumhuriyetini yalnız bıraktıktan sonra, Karlofça antlaşmasının zararlarını gidermek maksadıyla, bazı sebepler ileri sürerek Venedik’e harp ilân etti (1714).

Bu seferin serdarlığına seçilen Sadrazam Ali Paşa, orduyla İstanbul’dan hareket ederek (1715) Mora’ya geldi, buradaki kaleleri, Ege denizinde Venediklilerin elinde bulunan bazı adaları ve Girit’te Suda ve Spirna Longa kalelerini aldı. Ertesi yıl, AvusturyalIlar ile Venedikliler arasında bir antlaşma yapıldı. Avusturya ile bazı siyasî yazışmadan sonra bu devletle de harp başladı.

Kaptanıderya Canım Hoca Mehmed Paşa, Korfu’nun alınmasına gönderilirken, Ali Paşa da, ilkbaharda Avusturya seferine çıktı.

Türk ordusu ile Prinz Eugen kumandasındaki avusturya ordusu arasında Peterwarden’de yapılan savaşta, osmanlı askeri bozularak kaçmağa başladı (5 Ağustos 1716). Ali Paşa bozgunu önlemek için gayret gösterirken alnından vuruldu. Karlofça’ya götürülürken yolda öldü.

Damat Şehit Ali Paşanın, İstanbul’da ilk yapısı Yerebatan’da ve ikinci yapısı kütüphane ise Şehzade camii arkasındadır. Bu kütüphanedeki kitaplar, şimdi Süleymaniye kütüphanesindedir.

Ayrıca Sölöz ve Mora’da Anapoli’de iki cami, Keşan’da bir nakşı tekkesi, İstanbul’da Ayvansaray yakınlarında Çınarlı mescidi ve yanındaki türbeyi, Çarşamba’da Fethiye camiinin avlu kapısına bitişik bir çeşmeyi yaptırdı ve Galata sarayını tamir ettirdi.

Sadaretinde devlet idaresiyle ilgili ıslahat yaptı; zeki, kurnaz, bilgili, aynı zamanda mağrur, zalim ve kan dökücü olduğu söylenir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir