Softa Nedir? Tarih

Softa Nedir Tarih,(ar. şüfl veya fars. şuhte’den). Eğ. Esk. Medrese öğrencisi.

İlmiye sınıfından kimselere verilen küçültücü ad.

Mec. Bir görüşe körü körüne bağlanan kimse, bağnaz.

Yaşadığı zamanın gerisinde kalan, geri kafalı kimse.

— Kıyf. Esk. Softa külahı, medrese öğrencilerinin giydikleri başlığa verilen ad. (Çevresine sarık sarılan bu külah, ilmiye sınıfından olan kimselerin sarıkları gibi düzgün olmazdı. Bu yüzden, bozuk düzen giden işlere, derlitoplu olmayan kimselere «softa külahı» denirdi.)

Eğ. Esk. Halk arasında felsefe, tasavvuf veya benzeri konularda yeterli bilgisi olmadan, bunlarla uğraşanları kötüleyen, suçlayan bilgisiz ve bağnaz kimselere de softa adı verilirdi.

Bazı kaynaklara göre softa, medresede yalnız kelam okuyarak şeriatı bununla savunmaya çalışan, şeriat dışında kalan bütün bilimleri suçlayan medreselilere verilen sofistai deyiminden bozularak meydana gelmiştir. Softa sözünün kaynağı üstünde değişik tartışmalar yapıldı.

Yunanca bilge anlamına gelen sophos’tan veya Farsça yanmış, pişmiş anlamına gelen suhte’den türediği, bu yüzden softanın başlangıçta iyi bir anlamı olduğu, son zamanlarda ise bozulduğu ileri sürülür.

Softa, gerek halk arasında, gerek aydınlar arasında tutucu, her türlü çağdaş görüşe karşı çıkan, ilerlemeyi, gelişmeyi istemeyen bir insan örneği olarak nitelenir.

İlk defa XVIII. yy. sonlarında ortaya çıkan bu deyim, Tanzimattan, özellikle batılılaşma döneminden sonra hızla yayıldı; çağdaş anlayışa karşı çıkan, şeriatın dışında bir gerçek tanımayan herkesin adı oldu.

Son zamanlarda, yalnız kendi düşüncesinin doğru olduğunu savunan, başkalarına düşünme hakkı tanımayan, düşünceye kaba kuvvetle karşı çıkan, batılılaşmayı istemeyen, eski geleneklere, yaşama düzenine dönmeyi isteyen kimselere de softa denmeye başlandı. Ayrıca, bir düşünceye körü körüne saplanan, kendi gibi düşünmeyenlere saldıranlara da bu ad verilir.

Softalık i. Softa olma hali: Sanki siz bu softalığın yıkılıp gittiğini mi sanıyorsunuz? (F. R. Atay).

Softaca davranış: Her zaman bilgisizlik ve softalıkla, en çirkin düşmanlıklarla birbirimizi yedik (H. R. Gürpmar).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir