Sondaj Nedir? Nasıl Yapılır?

Sondaj Nedir,Nasıl Yapılır, (fr. sondage). Sondalama, sonda ile yoklama. Sonda ile araştırmalar yapma, sonda deliği açma.

Sondaj borusu, sondaj makinesini sondaj cihazına bağlayan ve uç uca vidalanan madenî boruların her biri. (Dip çamurunun merkezdeki kanaldan boşaltılmasını sağlamak için, sondaj borularının içi genellikle boş olur.)

Sondaj kuyusu, sondaj çalışmalarının yapıldığı kuyu.

Sondaj makinesi, genellikle bir kamyon veya bir römorkla taşınan ve çok derin olmayan kuyular açmaya yarayan küçük makine. (Bir motor, ucunda kayaları delecek burgu bulunan sondaj borusunu döndürür. Bazı makinelerin sondaj borusu boydan boya delik olur, buradan verilen basınçlı hava veya su, kuyudan çıkan toprakların boşaltılmasını kolaylaştırır.)

Kaşıklı sondaj (veya çin usulü sondaj), bir kabloya bağlanmış matkap ucuyla yapılan sondaj. (Sonda deliğini kazmak için içeriye, alt kısmı «kaşık» denen bir supapla kapatılmış bir boru salınır.)

Normal olarak bir sondaj, toprağın yüzeyinden itibaren düşey olarak yapılır. Ayrıca maden ocaklarında, bazı özel durumlarda, galerilerden başlayarak eğik, yatay, baş aşağı, baş yukarı doğrultularda da yeraltı sondajları uygulanır.

Arama sondajları, bakir bir arazide arama yapmak veya önceden bilinen bir yatağın derinliğini, kalınlığını ve cevher oranım belirlemek ve sınırlamak için yapılır. Cevher araştırmalarında, sondaj derinliği ender olarak birkaç yüz metreyi aşar. Fakat bir kömür havzasının uzunluğunu bulmak için, 2 000 m’yi aşan sondajlar yapmak gerekir.

Kömür araştırmaları için yapılan jeolojik sondajların en derini, 1953’te Belçika’da uygulanan ve derinliği 2 310 m’yi bulan Wepion sondajıdır. Petrol sondajlarındaki derinlik rekoru ise, 1953’te, Kaliforniya’da yapılan ve derinliği 6 552 m’ye ulaşan Paloma sondajına aittir.

Üretim sondajları, sıvı veya gaz halindeki maddelerin yeraltından çıkarılmasında uygulanır: su, petrol, doğal gaz, sondaj kuyularına püskürtülen suda erimiş tuz, sondaj kuyularına püskürtülen buharla sıvılaştırılmış kükürt v.b.

Kurutma ve doldurma sondajları, sulu arazilerdeki maden çalışmalarında kullanılır. Grizulu ocaklarda, grizuyu toplamak amacıyla gaz giderme sondajları yapılır; grizu arazi içinde toplanarak bir boru yardımıyla yüzeye çıkartılır ve kazanlarda yakmak için yararlanılabilir.

Su püskürtmeli sondajlar, kömürün kazı alanında yapılır; basınç altında su püskürtülerek kazı sırasında toz oluşumu azaltılır ve püskürtülen suyun yüksek basıncı sayesinde kömür kütlesi parçalanarak kazı kolaylaştırılır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir