Süleyman Peygamber

Süleyman Peygamber Kimdir,Kur’an’da adı geçen peygamberlerden biri; İncil’de sözü edilen İsrail kralı (M.ö. 970’e doğr.-931’e doğr.).

Süleyman Peygamber Hayatı

Kur’an’ın birçok ayetinde genellikle Süleyman peygambere verilen kuvvet, kudret, ilâhi nimetler, mülk ve saltanattan söz edilir.

Genellikle, Süleyman peygamberin hayatıyla ilgili ayrıntılı bütün bilgiler Kutsal Kitap’ın anlattıklarına dayanır.

Kur’an’a göre Süleyman, Davud peygamberin oğludur. («Biz Davud’a oğlu Süleyman’ı ihsan ettik. Süleyman ne güzel kuldu». Saad suresi, 30).

Küçük yaştan kendisine ilim verildi. Çobansız olan bazı hayvanlar, birinin tarlasına girerek ekinini yediği zaman ortaya çıkan meseleyi Süleyman, Allah’ın kendisine bildirdiği şekilde çözdü (Enbiya suresi 78-79).

Süleyman babasının ölümünden sonra ona varis oldu (Nemi suresi, 16). Allah ona da vahiy gönderdi (Nisa suresi, 163). Süleyman’a da babası Davud gibi hem saltanat, hem de peygamberlik verildi.

Bazı ilimlerin yanında kuşların dili de öğretildi («Dedi ki, ‘Ey insanlar! bize kuşların dili öğretildi.’» Nemi suresi, 16). Rüzgâr da onun emrine verildi (Saad suresi, 36). Süleyman peygamber istediği zaman rüzgârın onu «feyz ve bereketli bir yere akıp götürdüğü» anlatılır.

Kur’an yorumcuları bu feyz ve bereketli yerin Şam olduğunu ileri sürerler. Rüzgârın bir günde bir aylık yol aldığı da bildirilir (Sebe suresi, 12).

Cinler de Süleyman peygamberin emrine verildi. Bunlar Süleyman peygamberin her istediğini yerine getirirlerdi («önünde Rabbinin izniyle iş gören bazı cinler de vardı. İçlerinden kim bizim emrimizden ayrılıp saparsa ona çılgın azabtan tattınrdık.

O, kalelerden, heykellerden, büyük havuzlar gibi çanaklardan, sabit kazanlardan ne dilerse kendisine yaparlardı». Sebe suresi. 12-13).

Süleyman peygamber ayrıca dilediği zaman cinlerden, insanlardan, kuşlardan ordular toplardı (Nemi suresi, 17).

Bir keresinde ordusuyla giderken Hüdhüd kuşu bir süre kayboldu ve Seba ülkesinde Belkıs adlı bir kadın hükümdarın bulunduğu haberini getirdi.

Kur’an’da Süleyman peygamberin hüdhüd aracılığıyla Seba melikesi Belkıs’ı Allah’a iman etmeye çağırması, Belkıs’ın tahtıyla birlikte göz açıp kapayıncaya kadar geçen bir sürede Süleyman peygamberin yanına getirilmesi, Belkıs’ın Allah’a iman ettiğini açıklaması ve Süleyman peygamberin onu sırçadan yapılmış bir köşkte kabul etmesi ayrıntılarıyla anlatılır.

Süleyman peygamberin imtihan edildiği de bildirilir. Fakat imtihanın niteliği ve sebebiyle ilgili bilgi verilmez (Saad suresi, 34).

Süleyman peygamberin imtihanıyla ilgili olaylar (cinlerden birinin onun kılığına girmesi, yüzüğünü çalması, yüzüğünü bir balığın yutması v.b.) İslâm kaynaklarında görülmez. Kur’an yorumcuları bu imtihanın, Süleyman’ın büyük bir hastalığa yakalanması, inşallah demediği için sakat bir oğlunun doğması anlamına geldiği görüşünü ileri sürerler.

Süleyman peygamberin ne kadar yaşadığı ve kaç yaşında öldüğü Kur’an’da belirtilmez. Yalnız öldüğü zaman, asasına dayalı bir durumda olduğu için, emrinde çalışan cinlerin onun ölümünden haberleri olmadığı, ancak bir ağaç kurdunun asayı kemirerek kırmasından sonra Süleyman peygamberin yere düşmesiyle öldüğünü anladıkları bildirilir (Sebe suresi, 14).

Peygamberler tarihiyle ilgili eserlerde (Kısası Enbiya), Süleyman peygamberin hayatının Kur’an’da geçmeyen bazı yönleri aydınlatılır. Bu eserlerin bildirdiğine göre, Süleyman peygamber on iki yaşında babasının yerine geçti.

Babasının vasiyetini yerine getirmek için ölümünden sonra Mescidi Aksa nın yapımına başladı ve bunu yedi yılda tamamladı. İncil e göre, Davud ile Batşeba’nın oğluydu.

Firavunun kızıyla evlendi, Sur kralı Hiram I ile birleşti ve devletini büyük bir monarşi haline getirmeye çalıştı.

Mısır’a Kilikya atları ve Suriye’ye Mısır savaş arabaları satıyordu. Ezion Geber’de, Akabe körfezinde, bakır tasfiyehaneleri kurdu. Meydana getirdiği donanmayı, Ophir ülkesinin zenginliklerini keşfetmek üzere, Kızıldeniz’den yola çıkardı; Seba kraliçesini de, belki ticari bir amaçla ziyaret etti.

Büyük Meggida ahırlarını, ambarlar ve hepsinden önemlisi Kudüs tapınağı ile krallık sarayını inşa ettirdi. Bir çocuğu paylaşamayan iki kadın arasındaki anlaşmazlığı halleden ünlü yargılaması Süleyman’ın bilgeliğinin işareti olarak anlatılır.

Süleyman birçok şiir kitabı yazdı ve Kutsal Kitap’ın bazı bölümlerinin (Meseller, Neşideler Neşidesi) yazarları (Süleyman’ın düzmece mezmurlannı göz önüne almaksızın) hayali olarak onun adına sığınırlar.

Kudüs’te on üç yılda tamamlanan büyük bir hükümet sarayı yaptırdı. Bir yıl sonra Seba melikesi Belkıs’ı sarayına çağırdı. Kısa süre içinde birçok hükümdar onun kuvvet ve kudretine boyun eğmek zorunda kaldı. 40 Yıl saltanat sürdükten sonra öldü, ölümünden sonra devleti bölündü. Bundan başkenti Kudüs olan Yahuda devletiyle, başkenti önce Nablus, sonraları Samiriye olan Beni İsrail devleti doğdu.

Türk edebiyatında Süleyman peygamberle ilgili birçok kıssayı konu edinen beyitlere rastlanır. Divan şairleri Süleyman peygamberin kudretli yüzüğüne (Mührü Süleyman) sık sık telmih yollu işaretlerde bulunurlar.

Kuvvet ve kudret örneği olarak ele alman Süleyman peygamberin, rüzgârlara ve cinlere hükmetmesi de işlenir. Süleyman peygamberle, karınca. Saba melikesi ve hüdhüd arasında geçen olaylarda anlatılır.

İkonografi

Süleyman, Ortaçağda kiliselerin ve katedrallerin büyük kapısında sık sık işlenen bir konu idi (Chartres, Le Mans, Strasbourg, Corbeil). Hâkimlere örnek olarak gösterilen «Süleymanın Yargısı» IV. yy.da oymalı bir sandıkta (San Milano, Nazaro kilisesi), kabartmalarda (Amiens. Reims, Rouen. Auxerre ve Venedik’te Dukalar sarayı) Raffaello’nun atelyesinin tabloları arasında (Vatikan), Valentino’nun. Poussin’in, Rubens’in, Giordano’nun, J.Fr. De Troy’un, Sebastien Bourdon’un (Louvre) resimlerinde görülür.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir