Sülfat

Sülfat,sülfürik asitten (H2SO4) türeyen çok sayıdaki kimyasal bileşiğin ortak adı. Sülfürik asit türevlerinin bir grubunu, sülfat iyonu (SO42) ile sodyum, magnezyum ya da amonyum gibi artı yüklü iyonlar içeren tuzlar oluşturur.

Sülfatın Özellikleri

Sülfatlar, maden sülfatlar, inorganik köklü sülfatlar ve organik sülfatlar şeklinde sınıflandırılır.

Maden Sülfatlar

Bunlar da kendi aralarında nötür sülfatlar, asit sülfatlar veya bisülfatlar, bazik sülfatlar, çift sülfatlar ve pirosülfatlar diye ayrılır.

Sülfürik asit H2S04 bir diasit olduğu için, alkalilerle birleşerek, NaHSO4 gibi asit sülfatları ve Na2S04 gibi nötür sülfatları verir. Sülfatlar çoğu zaman hidratlı, genellikle billûrsu katılardır; baryum ve kurşun sülfat dışında hepsi suda çözünür. Nötür alkali sülfatlar ayrışmadan buharlaşır, diğerleri kükürt dioksit, oksit veya maden halinde ayrışır; bütün sülfatlar karbonla indirgenebilir.

Baryum sülfatın çözünmezliği, sülfatların ve sülfürik asidin tanınmasında ve tartısal doz tayininde kullanılır.

Sülfatlar, sülfürik asidin bir maden, bir oksit veya bir karbonat üzerine etkimesiyle hazırlanır; ayrıca doğal bir sülfürün kavrulmasıyla da elde edilebilir.

Sülfatlardan çoğunun geniş bir uygulama alanı vardır: kalsiyum tuzu alçıyı, baryum tuzu sabit beyaz boyayı meydana getirir; çinko ve demir sülfatlar dezenfektan olarak, bakır ve nikel sülfat galvanoplastide kullanılır; ziraatçılar, potasyum ve amonyum sülfatları gübre olarak, bakır sülfatı ise asma çubuklarının hastalıklarına karşı kullanırlar; tıpta alkali ve magnezyum sülfatların (Epsom tuzu, Sedlitz tuzu), çinko sülfatın v.b. çeşitli uygulamaları vardır. Asit sülfatlar (veya bisülfatlar), ısı etkisiyle ayrışarak pirosülfatlar verir.

Çift sülfatların başlıcaları, ya alüminyum (Al) yerine demir, krom ve manganezin de geçebildiği K2SO4, Al2 (SO4) 24H20 tipi şaplar serisinden ya da magnezyum (Mg) yerine çinko, demir ve nikelin geçebildiği K2SO4, MgSO4, 6H2O tipi karmaşık magnezyum tuzları serisindendir; her iki seride de potasyumun (K) yerini rubidyum, sezyum veya amonyum alabilir.

İnorganik köklü sülfatlar

SO4 iki değerli bir köktür ve tek değerli iki grubu kendine bağlayabilir; bu şekilde elde edilen bileşikler arasında en tanınmışı nitrozil asit sülfat’tır.

NaHSO4 bu sülfat suile ayrışır ve bazen sülfürik asit üretimi sırasında kurşun odalarda billûrlaşır.

Organik sülfatlar

Bu grup, sülfürik asidin organik bir bazla birleşmesinden meydana gelen tuzları (kinin sülfat ve tıpta kullanılan öbür alkaloit sülfatlar) ve alkollerden elde edilen esterleri (mono etil sülfat veya sülfovinik asit C2H5HSO4) kapsar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir