Sümbülzade Vehbi Kimdir,Hayatı,Eserleri

Sümbülzade Vehbi Türk şairi (Maras 1719 – İstanbul 1809).

Maraş’ta medrese öğrenimi gördükten sonra İstanbul’a geldi. Bir süre müderrislik yaptı. Sonra Rumeli’de kadılıkla görevlendirildi.

Kendisini koruyan bazı devlet büyüklerinin yardımıyla hacegân oldu (1768). Abdülhamid I tarafından elçi olarak İran’a, Kerim Han Zend’e gönderildi. Orada Kerim Han ile dostluk kurdu ve İran edebiyatını yakından tanıdı.

İran’daki görevi bitince Bağdat’a gitti. Bağdat valisi Ömer Paşa ile arası açılınca görevinden alındı.

Bir süre boşta kaldı, sıkıntılı günler geçirdi. Sonra, yeniden kadılıkla görevlendirildi.

Rodos kadılığına, daha sonra Silistre naipliğine getirildi (1788); Zagreb kadısı oldu.

Orada evi ve çalıştığı mahkeme Tatarlar tarafından basıldı; Sünbülzade tutuklandı.

Bunun üzerine Selim III’e bir kasideyle durumu bildirdi; fakat görevinden alındı.

Divan’ını Selim III’e sununca bir çok ihsanlar aldı. Manisa ve Siroz Kadılıklarıyla görevlendirildi.

Son görevi olan Manastır kadılığından ayrılınca İstanbul a geldi.

Sünbülzade, divan edebiyatının her türün de eser veren, kendinden önce gelen divan şairlerinin yolunu izleyen, onların kavramlarını kullanan bir şairdir.

Kaside, gazel, kıta,rubai, mesnevi gibi türlerde yazdığı şiirleıinin toplandığı Külliyatında divan şiirinin bütün kavram ve deyimler yer alır. Eserlerinde birçok deyim ve atasözü vardır.

Kendinden önce gelen şiir geleneğine aşırı ölçüde bağlıdır Şiirde yeni, özellikle Türkçe kelime ve kavramların kullanılmasına karşıdır Ona göre Arapça ve Farsça olmadan Türkçe şiir yazılamaz Divan edebiyatında, Türk halk şiirinin halk dilinin karşısına çıkan onlara Şuhan Kasidesi’nde ağır bir dille saldıran Sünbülzade’nin eserlerinde arapça, farsça Kavram lar ve terkipler geniş yer tutar. Lûgat dalında da çalışmaları vardır.

Sümbülzade Vehbi Eserleri

Divan : Selim III’e sunduğu ve 5732 beyitten oluşan bu dîvan mısırdaki bulak matbaasında basılmıştır.

Vehbî, bu esere ‘ Sünbülistan ‘ denilmesini istemiştir. Arapça kasideleri ile Farsça divançesi yer alan bu eseri gayet hacimlidir. İçinde Türkçe şiirler de vardır.

Lutfiyye-i Vehbi : Sümbülzade Vehbi’nin oğlu için kaleme aldığı “Lutfiyye” adlı mesnevidir. “Hayriyye” gibi, oğluna kendi tecrübelerini aktarmak isteğiyle yazılmış olan “Lutfiyye” de didaktik yönü ağır basan, eğitici bir eserdir.

Oğlu Lütfullah için hayatta nasıl hareket etmesi lâzım geldiğini göstermek için yazılmış manzum, ahlâkî değerler işleyen bir eserdir. Edebiyatımızda çocuk eğitimi için hazırlanan ilk kitaplardan biri olarak kabul edilebilir.

Tuhfe-i Vehbi : İran’daki görevinden dönüşünde yazdığı bu eser, 58 kıtadan oluşan manzum bir sözlüktür.“Tuhfe-i Vehbi”yi işsizlikten kendisini kurtaran Halil Hamid Paşa’nın çocukları için yazmıştır.

Nuhbe-i Vehbi : Selim III’e ithafen yazdığı Arapça-Türkçe manzum sözlük.

Şevk-Eengiz : Ten hazlarıyla kadın ve erkek güzelliği üzerinde bir zenperest ile bir mahbubperest arasında cereyan eden bir münazaradır.

Sonunda mahbubperest kazanır. 779 beyittir.

Bir cevap yazın